7.18.2010

sa may daungan ng barko

ilang oras na lang

papalot nang muli.

papel, panulat, kamera,

at lahat ng maaaring magpatigil ng panahon

ay isinuksok sa maleta

—pati na rin ang makapagpapabagal.

ibig tumakas sa magulong

bulungan at hiyawan, unahan at agawan.

maglalayag at mapunta

sa tahimik na karagatan.

iiwan ang lupa

at tatawirin ang pagitan.

bibihira ang makasasama at makararating,

mababawasan ang bulungan at unahan,

matatahimik ang hiyawan at agawan.

dahil sa bagong mundong ito,

tunay na naiiba

ang kalakaran.

sisigaw ang kapitan,

ipinapaalam sa lahat ng mamamayan

ng ngayo’y maliit na na mundo,

at papangalanan ang bawat.

malaki ang mundo,

at kahit gaano pa paliitin pa ito’y

malaki pa rin.

isasama kita

kung iyong nanaisin.

ito ang nag-iisang mundong maihahandog

—higit na maliit pero malaki, higit na tahimik pero hindi labis, at ako na ‘di man sapat pero higit kang ibig

—umaasang maintindihan at matanggap .

masasanay sa maindayog na pagsayaw

ng barko,

sa ganitong uri ng pamumuhay

na walang maaaring pumirata.

sa bagong tirahan,

hindi lupa ang tapakan.

madalas ay mainit at maaraw,

kung minsa’y hahanginin at babagyuhin.

masusi kong pinili ang sasakyan,

hindi ito tutumba.

basta’t kumapit lang,

aaraw din maghintay lang.

sa may daungan kung saan laging nagkikita,

aantayin kita.

ilang oras na lang at papalaot nang muli.

sa pagkakataong ito’y

‘di ko nais mag-isa.

uupo’t maghihintay

at huling sasakay ng barko.

ang iyong silid ay inayos sa itaas,

katabi lang ng akin.

malambot na kama,

kumpleto rin ang damit

sa loob ng aparador,

paboritong pagkain,

at lipbalm na inilapag ko na sa tabi ng iyong kama.

kung sakaling dumating kang walang dala,

hinanda ko na ang lahat.

7.13.2010

vase V

araw-araw, tila nasanay na ang kanyang katawan at mga mata sa ganito—sisilipin, kakamustahin, hahaplusin ang bibig at papakiramdaman, ngingitian, at itatago sa likod ng ibang naglalakihang mga vase kahit alam naman sa sariling kahit papaano pa itong itago ay makikita’t makikita rin. “kapag nakaipon na ko, kapag handa na ang lahat...” bulong ni buboy sa kanyang sarili, “gusto ko nang pag-aralang masanay na nasa bahay ko na siya.”

pangiti-ngiti siyang lumabas ng tindahan at nagpunta sa kanyang puwesto, mga isang kanto lang ang layo mula sa antique store na tila bahay na niya kung uwian araw-araw, para muling magbukas at makapag-ipon. mag-iisang taon na rin nang buksan niya ang photocopy-han na ‘to. napadaan ang isang kaibigan at inalok sa kanya ang isang photocopy machine. palibahasa ay hindi kailangan bilhin ang makina, nirentahan ito na buboy sa pag-aakalang makapag-iipon ng mas mabilis.

i am not good at a lot of things. nadadapa ako sa mga habulang tulad ng agawan-base, bumagsak-bagsak ako sa school, nabangga noong sumubok mag-aral magmaneho, at ngayon business naman. siguro dahil sadyang atat ako sa maraming bagay-bagay, dahil sa alam kong gusto ko at kaya ay ginagawa na.

ito na siguro ang isa sa mga natutunan ni buboy, kung tawagin niya ay “pacing” o ang pagbantay sa tulin o bagay ng pagtakbo. kung tumakbo noon si buboy ay parang pakawala. palibhasa’y naging mahalaga sa kanya na maging isa sa pinakamatulin sa mga habulan, halos linggu-linggo ay may galos siya sa tuhod at siko. masakit noong una hanggang sa nasanay na ang kanyang katawan sa sakit. minsang sinubukang magbulakbol ay nahumaling kaya nagkasunud-sunod ang pagbagsak ng grado. minsang sinubukang dagdagan ng kaunti ang bigat ng tapak sa gas hanggang sa pati ang preno ay hindi na kinaya. sabi nga ni buboy madalas sa mga kaibigan, kahit pa iba ang konteksto, “kailangan alam mo rin ang hangganan mo. basta kasi nasosobrahan, nawawala.” madalas ito kung sabihin ni buboy kahit pa alam ng lahat na kahit siya ay hirap kung gawin.

inangat niya ang tarangkahan at pinihit pabaliktad ang karatula. sinilip ang plastic na tabo at napakunot ang noo sa kakaunting baryang nakita. isa, dalawang oras ang nagdaan at nakaupo lang si buboy. maya’t maya’y may dadaan para magpa-xerox. ilang sandali pa, halos naubos ang lakas ng araw, tila napikon dahil hindi man lang natayo sa monoblock ang lalaking kahit bibili ng yosi ay inaabot pa sa kanya. dumaan ang mga sasakyan, nagpausok ang mga traysikel, nagkamurahan na sa harap ng kanyang maliit na tindahan pero hindi siya natinag puwera sa isang motor na minamaneho ng isang lalaking kalbo ipit-ipit ng hita sa kanyang harapan ang isang maliit na batang nakakapit sa mga braso ng ama. napatigil siya at kamuntik nang mapatayo.

kalahati pa lang ng susi ang nakapasok nang mapihit ang hawakan ng pinto at ito’y bumukas. matinis na sumigaw ang matandang pinto sa nasanay na tainga ni buboy.madilim ang paligid. bumunot ng lighter at sinindihan ang maliit na kandila sa tabi ng kama. mabilis na nabuhay ang magulong kuwarto ni buboy.

ano kayang magandang unahin, magkaroon ng koryente sa pagdating niya o palalagyan ko ng koryente kapag andito na siya? kung alam ko lang na makakain ng renta ng xerox machine iyong pambayad ko ng renta, hindi ko sana kailangan pang pag-isipan ‘to.

ilang sandali pa’t umaraw muli. bumangon at naghilamos bago silipin ang oras. alas nuwebe, sabi ng napulot na relo na ngayo’y namamahinga sa tabi ng kandila. kinuha ang baso at pinuno sa gripo. mabilis nilagok ang tubig nang ‘di humihinga hanggang sa manikip ang dibdib at dahan-dahang bumaba paibaba. ito na ang nakasanayan ni buboy, para bang sa tuwing lalagok ng malakas ay kailangan pang manikip ang dibdib bago maramdaman ang lahat.

muli siyang sumilip sa tindahan bago umpisahan ang araw. alas dies nang muli niyang baliktarin ang karatula at maglagay ng bago, yosi in the house, dahil sa pagkakataong ito ay hindi lang vase ang kanyang pinag-iipunan.

di ko man lang naisip kung handa ako. ayaw kong gumamit siya ng mesang may mantiya pa ng natunaw na wax, masanay sa dilim at hindi siya makita, mainitan at pagpawisan, at mawalan ng bulaklak na yayakapin bawat araw.

7.08.2010

patty feat. rody

minsan na lang kung tingnan ko si rody. palibhasa ay ano mang oras ngayon ay maaari na siyang kunin ng diyos, natatakot ako. takot akong mawala siya, hindi na makita at hindi na mayakap sa bawat sandali ng buhay ko, masaya man o malungkot. hindi ko na siya maiiyakan kapag naaalala ko sina mama’t papa, o makakausap kapag nakabibingi na ang katahimikan ng kuwartong ito. at tulad ng porma niya simula nang napansin kong may sakit siya, nakahiga nanaman siya sa karpet. nakatitig sa aking mga mata, tila nauubos ang aking lakas. nararamdman kong namumugto nanaman ang aking mata, mabilis akong tumayo para kumuha ng kape sa kusina. malakas na hangin ang pumasok sa silid mula sa nakabukas na bintana. pagkakuha ng kape, lumabas ako sandali sa balkonahe at ipinasok sa sistema ang malamig na simoy ng hangin. tila lumuwag ang aking pakiramdam, gumaan ang tila pasan ay ilang mga hollow blocks ng aking baga, sinasakal nang mahigpit ang puso.

simula nang namatay sina mama’t papa at malipat sa pangalan ko ang lahat ng ari-arian nila, nawalan na ko ng gana mabuhay. gigising ako at mamimili ng numerong pipindutin para makapagpa-deliver ng pagkain. mapapatigil sandali dahil malalaman sa telebisyon na ala una na ng hapon at pancake pa rin ang kinakain. hihigupin ang kape tiyaka lalanghapin ang simoy ng hangin. tiyaka niya muling maaalala na wala nanaman siyang gagawin sa araw na iyon.

inisip niyang magtayo ng flower shop. marami siyang kabisadong uri ng bulaklak. kulang na lang nga daw ay pati scientific name ay kabisaduhin niya. tila nakadagdag inspirasyon din ang orchids na nasa tabi lang ng bintana. apat sila noon, pero nang iwan niya minsan ang mga ito para magluksa sa kanyang mga magulang, sumabay sa kanila ang tatlo. sa ngayon, si rody at si patty na lang ang natitira sa kanyang nabubuhay, ang asong mamamatay na mamaya o bukas at ang iniwang orchid na sinasakal ng pasong halos basag na sa kapipigil ng paglaki niya.

sana hindi na nauso ang one-child policy. sabi raw kasi, makatutulong ito sa ekonomiya ng bansa kapag ginaya ng mga pinoy ang mga intsik. kumbaga, one is to one na lang. utu-uto naman si mama. habang abalang-abala ang mga iba para bumuo ng isusunod, mas naging abala siya sa mga nakaraan niya. ganito raw siya noon, ganyan raw siya rati kung hindi ganito at hindi ganyan. ganito si mama, ito ang kanilang pinagtatalunan noon bago pumutok ang gulong ng sasakyan at lumusot ito sa ilalim ng ten-wheeler. kulang na lang ay sumpain niya si papa. kulang na lang ay maghiwalay sila noon, magsampalan at magsumpaan muli. “maghiwalay na lang kaya kayo nang hindi kayo nagkakaganyan!” hindi ko alam, masakit lang sigurong isipin na namatay silang magkaaway.

niyakap kong mahigpit si rody kahit hindi ko siya tinitingnan. kung maibabalik ko lang ang nakaraan, mas binigyan ko sana ng oras si rody. kahit hindi ako iyong tipong makapagbibigay ng mamahaling mga damit at dogfood, ang nakita niya ay ang totoong pagiging ako.

diniligan niya ang orchid at pinagmasdan lang hanggang sa maglaho ang mga tao sa dilim sa labas ng balkonahe. bukas, magtatayo na ko ng flower shop. “ibebenta mo na rin iyong orchids mo?” tanong ng isang mamang nagbebenta ng mga taboid.

7.06.2010

piso

binuksan niya ang wallet at hinaplos ang natitirang piso. ito ang kasama sa wallet nang ibigay ito sa kanya ng tita. ang sabi, kapag magbibigay daw ng wallet ay dapat may kasamang pera nang sagayon ay hindi mawawalan ng pera. at ngayon, hindi niya maisip kung saan niya nailagay ang mga naipon. binuksan ang mga drawer at binuklat ang mga libro pero walang nakitang pera. sinilip ang ilalim ng unan at kama pero kahit barya ay walang naligaw. ilang sandali pa, tiyaka niya napagtantong ito na nga lang talaga ang natitira niyang pera.

lumabas siya ng bahay at napatingin sa mga dyip. kulang ang pera pambayad ng dyip kaya minabuti na lang na maglakad. nakakita ng karinderya, pero kulang pa rin pambili kahit kanin. nakakita ng kendi pero naisip niya, ibibigay niya ito sa pinakamahalaga sa puso niya. dumaan ang isang nanlilimos at naisipan niyang ilapag na sa palad ng matanda, pero hindi niya ginawa. nanghihina na ang kanyang mga tuhod at lumalabo na ang paningin, “kendi” sabi niya, pero hindi siya bumili. nakarinig siya ng pumuputok na mantika at napatingin siya sa fishball, nilanghap niya ‘to at nagpatuloy siyang maglakad. tagaktak ang pawis, inalok siya ng tissue ng isang tindera malapit sa eskuwelahan, naisip niya, malapit na, tinanggihan niya at nagpatuloy sa paglalakad. “piso, piso” paulit-ulit siya.

“ito na ‘yon. lahat na ‘to.”

i'm just not good enough

isa na yata sa pinakamahirap ay ang pag-aming hindi ka sapat. “hindi ako sapat.” ika nga ng mga artista sa mga palabas, “i’m just not good enough.” alam mo iyong tipong ginawa mo na ang lahat ng makakaya mo, pati na ang mga ‘di mo akalaing magagawa, na kung iisipin ngayon ay mamamangha ka pa rin dahil hanggang sa mga panahong ito’y hindi pa rin makapaniwalang nagawa mo nga, ay kulang pa rin? ang katotohanan, ikaw lang ang namamangha. ikaw lang ang nahihiwagaan sa nararamdaman at ikaw lang ang nakakaalam nito. ikaw lang ang nakakakita nito. ginawa mo ang lahat para maipakita ang buo mong pagkatao nang sagayon ay baka sakaling matanggap at kakitaan ng kaunting dahilan para mahalin. sa kasamaang palad, “they don’t fucking care at all” kasi madalas ay hindi naman nila alam na may mga ganitong pagkakataon, iyong tipong andiyan ka man o wala, ginawa mo man o hindi, may nararamdaman man o wala ay normal lang. walang mawawala sa kanila at wala silang mapapala kung bubuhayin ka nila sa kanilang mga mata’t pananaw. dagdag pa ng kamustahan ng isa, kuwentuhan ng mga iba, at pagpapaalala ng nakaraan. parang piesta kung papanuorin, agawan, sigawan. bukod sa mga napaparaan, isa rin sa pinakamahirap kalaban ang nakaraan. para kang sumusuntok sa anino ng isang halimaw—maabot man ay kulang pa rin at mahuli man ay makakawala rin, at tila makukuha niya ang lahat sa’yo sa oras na mabalot niya ito ng kadiliman. mahirap naman malingat sa mga napaparaan, pagkat sila ang mga pinakamalalapit. mapapaisip ka tuloy minsan, “ano bang ginagawa ko rito?” isinisiksik ang sarili sa isang maliit na pusong punung-puno ng pagmamahal, pero punung-puno rin ng tao. at sa labas ng maliit na pusong ito ay ang malalakas na hatok ng mga tao makapasok, nagpapatayan mapansin lang at kung suwertehin ay makakuha ng maliit ng espasyo. wala kang kalabanlaban.

masayang magbigay, masayang magparamdam na para bang, “hey! i’m here. hello?”, masayang gawin ang mga gustong gawin dahil sa pamamagitan lang nito maipapakita ang mga natatagong alab, masayang magsalita, pero masaya rin sigurong mapansin.

minsan, kahit na piso na lang ang sukli ay gusto mo pa ring makuha. minsan, kahit nalaglag na na kendi ay pupulutin mo pa dahil ito ang gusto mo at ipinambayad mo na ang lahat mo. minsan, gusto mo lang kilalanin, maturing buhay, mapahalagahan din, mapakitaan ng kaunting senyales, masabihang mahalaga ka’t kung puwede’y huwag tumigil sa ginagawa, makaramdam ng kaunting lambing na ipinapakita sa madla liban sa’yo, dahil tulad ng madla, ng lahat ng tao, gusto mo rin makaramdam ng pagmamahal, na mahal ka rin.

gusto mo siyang hagkan sa harap ng maraming tao, pisilin ang mga pisngi at ngitian na para bang kayo lang ang nabubuhay sa mundong binuo. gusto mong hawakan ang kanyang kamay at taas noong masabing “ito ang mahal ko.” gusto mo siyang ipagmalaki. gusto mong ipagsigawan kung gaano mo siya pinahahalagahan at alam mo sa sarili mong wala nang hihigit pa sa ginagawa mo. pero papayag ba siya? pasimpleng aalisin niya ang kamay sa maluwag na pagkakahawak, hindi mo buburahin ang ngiting nasa mukha mo nang sagayon ay hindi mapansing muling humahapdi ang kaliwang dibdib. hindi magpapahalata. muling tatandaan ang pagitan na itinalaga. aatras ng bahagya, isa dalawang hakbang paatras. habang unti-unting nauubos ang dugo, mahinang itatanong sa sarili, “kaya mo rin kaya kong mahalin?” nasa ikalawang hakbang ka na palikod, “kaya mo rin kaya kong mahalin, nasa bandang likod na ko.” aatras pang muli ng isa pang hakbang. nais man niyang sagutin o hindi, tila ayaw mo nang marinig pa. ayaw mong malaman dahil baka hindi kayanin ng kakaunti mong dugo. dahil alam mo sa sarili mo na dehado ka dayain man ang timbangan.

wala namang magagawa kundi maupo sa isang tabi at dahan-dahan, dahil humahapdi pa, aminin na hindi ka sapat. sabayan mo ko, "i... am... just...."