4.18.2008

sa isang putok

*ang kwentong ito ay nagtataglay ng mga materyal na hindi angkop sa mga bata at isip-bata. kung sa inyong palagay ay mabibigla o maiinsulto kayo ng kwentong ito sa kahit anong paraan. paki-usap, huwag babasahin.



“sige na, isa lang.” bulong niya sa kanyang asawa na nakahilata rin sa kama at nanunuod na tv. pagkalipas ng halos limang minuto, “aah!” mahinang sigaw ni rowel habang nakatukod ang mga kamay sa kama at nakanganga.

kinuha ni mini ang remote control at inilipat ang channel habang naghahabol ng hininga si raul sa tabi niya. balot sila ng kumot na bahagyang mamasamasa at kuwartong nangangamoy lavender na galing sa maliit na insensong sinindihan ni mini bago siya maligo kanina. paroo’t parito rin ang usok na higit na nagpadilim sa paligid. ang ilaw na nanggagaling sa 52” surplus tv na naka-set sa mataas na contrast na lamang ang natatanging nagbibigay liwanag at ingay sa malaking na kuwarto.

********

“rowel, bumili ka nga ng gatas sa cherry at wala nang gatas si gerome. ibili mo na rin ako ng exfoliating soap, tiyaka foot scrub, ubos na kasi e.... tiyaka ahmmm.... wala na pala kong nail polish na light pink.” hindi pa natatapos ilabas ni rowel ang kanyang buntong hininga nang sundan ni mini, “light pink, yung may glitters ha?”

agad nang tumalikod si rowel at kinuha ang susi sa drawer. dala ang nakakunot na noo at maasim na mukha, nagmaneho siya patungong cherry.

kumatok si yaya mering sa kuwarto ni mini at binuksan ang pinto “ate, wala na po tayong toyo at bigas.” nakahiga sa kama si mini habang nanonood ng tv kasama si gerome noon. “bakit hindi mo sinabi kanina? kung kailan nag-grocery na si rowel tiyaka mo sasabihin na wala nang ganito ganyan!” pasigaw na sagot niya sa matanda.

ring! ring! “hello....hello, rowel.”

nilayo niya ng bahagya ang telepono sa tainga at tiyaka sumagot. “oh, bakit?”

“wala na raw din palang toyo tiyaka bigas sabi ni mering.”

********

nagkakamot habang naglalakad-lakad sa loob ng supermarket si rowel nang malagpasan niya ang light pink with glitters na nail polish ni mini. inabot siya ng halos isang oras para sa nail polish na hindi niya makita dahil kung hindi light pink ang kulay ay wala namang glitters. nang mapikon ay dumampot na lang ng navy blue without glitters na nail polish at dumiretso na sa counter kung saan card lang ang tinatanggap. mahaba ang pila. naiinip na siya.

lintek, wala pa ngang isang basket ‘tong bibilhin ko, e.

sa kanyang harapan, may apat na push-cart na punung-puno ng delata at instant noodles. ito na rin ang pinakamaikling pila na puwede ang card kaya’t hindi na rin option ang paglipat. kailangang maghintay. higit-kumulang apat na oras din siya sa supermarket.

hinding hindi ako mag-cacash. sayang kaya, ‘pag card, si mommy ang magbabayad, e.

********

magdadalawang taon na si gerome at nagsisimula nang maging malikot, ubos ng likod. palibhasa’y hindi hinihindian ng mga magulang sa tuwing iiyak at arteng iiyak, naging spoiled. namamalo, nangungurot, nangangagat, at kung minsan pa’y nananabunot sa tuwing hindi susundin ang gusto. ngunit dahil mataba at nag-iisang bata sa pamilya, mahal na mahal siya ng lola’t iba pa.

nabilhan siya ng sariling computer, nakapasyal sa iba’t ibang bansa, at ngayong incoming second year high school na siya, binilhan siya ng bagong sasakyan kahit student pa lang ang driver’s license.

naging pabaya si gerome sa pag-aaral nang mabarkada. palibhasa’y nag-iisang estudyante sa buong second year na may sasakyan, dumami ang kaibigan. alas kuwatro ang uwian ngunit alas onse na nakaka-uwi. madalas lasing at amoy yosi ang uniporme. at dahil puyat gabi-gabi, halos araw-araw din siyang late sa klase.

********

graduating na siya nang malaman niya sa kanyang kabarkada na buntis si sheryl. halos magunaw ang kanyang mundo. agad siyang tumawag sa telepono ni sheryl ngunit cannot be reached. wala ring sumasagot sa telepono nila sa bahay.

ilang linggo niyang hinayaan ang issue kahit pa hindi ito maalis sa kanyang isip. halos gabi-gabi niya itong napapanaginipan. Nanunuod siya ng tv nang nag-ring ang telepono ni gerome. Nag-bliblink. si sheryl. tahimik.

“hello? sheryl! ano na nangyari?” pagkasagot ni gerome ng telepono.

natahimik si gerome.

tumahimik ang paligid. maging ang tv ay nawalan ng boses.

paano ‘to? paano ko sasabihin? paano? sagutin mo ko! ano?

napipi si gerome, ngunit naririnig pa rin sa mahinang sigaw ni sheryl na paulit-ulit.

paano ‘to? paano ko sasabihin? paano? ano’ng gagawin ko? paano? paano! paano ‘to! sagutin mo ko!

magiging ama na siya.

paano ‘to?

4.09.2008

“if you want something in life, reach out and grab it.” (into the wild)

yes, i have always loved change. it has become my hobby of some sort to go for something new every now and then. i go place to place, walk and run, even fly, if i just could. i try new stuff without minding laws and norms; stuff to eat and drink and experience. i try to meet new friends, and even talk to strangers most people wouldn’t do because they are too damn scared to know the other side of the real world. i mean, this is what i do best; this is what i love doing. this is me. this is the thing that gives me pleasure the most. sometimes, i even get too attached to this hobby of mine that i totally open my arms and just leave the things, especially the people around me, as is—go. i hate attachments; i hate baggage because they tend to keep me from where i want to be. but then, things change… all the time.

that was before; that was when i was still a kid with those thick cheeks and short shorts. those were the times when all i wanted was fun and pleasure. no sacrifices, no regrets. i’ve always believed in explorations and experiences that i thought would teach me a lot. oh, yes, don’t get me wrong, they do teach a lot, but sometimes, it’s too late when you get the freaking lesson and all that is left to you is regret and hatred. you’ll tell people how regretful you are for losing so much time, for not listening to your teachers when they were teaching grammar and lessons about their own lives. you’ll tell your sons and daughters to eat their vegetables and study hard because you, yourself, never took time to listen to your parents. oh, yes, i learned a lot from my past, and one of those that i consider the most important is to get out of the box i am in to fully know myself. one has to submerge himself to an unfamiliar world to know what he needs, wants, and dreams. but then, i didn’t learn everything from these experiences i had. i wasted and lost a great amount of time from these adventures too. but then, again, life must go on. there’s no space for regrets.

this time, it’s not the same kind of adventure where in i get to go back and correct my mistakes. actually, it has never been that kind of an adventure; i just made my own rules. the truth is, there are a lot of rules and limitations and, punishments, as well. there are spaces for mistakes but too much of it isn’t tolerable. great amount of time and opportunity pass by when you go back and try to patch the holes you have ignored and jumped on to. instead of wasting time trying to go back, why not learn from it and try not to go too fast, nor too slow. why not try to familiarize yourself with the rules first before breaking it? why not go for changes when it is time to change? but the question is, when is the right time?

when i still had those thick cheeks and short shorts, i knew the answer. the answer was “anytime”. anytime i felt it was “a” time for change, then, it is. but then, again, things change. those were things of the past. life must go on because few wrong decisions won’t turn your whole life into waste unless you try to continue or correct it, and find the way out with the same wrong decisions over and over. find a thing, maybe a person, in your life that is most important to you. hold it. grasp it as if it’ll never go. love it, show it, spend time with it, and you’ll never think of changing. maybe few minor changes, but what’s important is “the” thing, or “the” persons that is constant in your life—a thing or two to depend on each time you go astray. one can always go back to the right track.

changes, yes, it is still the most wonderful word for me, but a lot of it wouldn’t do me good.

p.s. , a brand new hairstyle and a few selection of clothes won’t hurt, so go! spread those wings!

“if you want something in life, reach out and grab it.” (into the wild)

4.07.2008

ma, happy birthday

nasasabik ako

sa bukas--

sa mga susunod na mga araw,

sa mga pagkakataong tulad ng...

kahit buong araw kong hawak ang kamay mo’y

hindi tayo magpapasma,

walang makapaghihiwalay.

gusto kong malaman at maranasan,

at nasasabik na ko. Lagi.

kabog ng dibdib

sa tuwing sasagi ‘to sa isip

hihilata sa kama at pipikit

hahayaang maglakabay ang imahinasyon.

sa kanyang pagbalik,

sa kanyang bawat pagbalik,

iba’t ibang and-they-live-happily-ever-after

ang bitbit.

titira tayo sa malapit sa burol,

may lawa at malawak na lupain.

dito, tahimik at simple ang buhay.

minsa’y napapadpad naman ang imahinasyon

sa matataas na gusali at masisikip na mga bahay.

soon, hawak mo pa rin ang aking kamay.

sasabihin mo sa’kin tuwing gabi

kung gaano kahaba ang araw mo,

kung paano mo tinapos ang lahat ng dapat,

at kung paano ka napasiya ng isang bata sa iyong sisid.

bubulungan mo ko

sa tonong naglalambing.

makikiliti ako.

sa umaga’y mauuna kong magising.

pikit, nakapulupot, at nakatalukbong pa ng kumot na puti.

mauuna kong tumayo at susubukang magluto ng agahan,

tsokolate at hindi kape, kung hindi ma’y

juice para sa buong araw na pagtuturo

upang hindi antukin sa cubicle.

tatagos sa puting kumot at maaamoy

ang katas ng bacon, minsan ay tocino,

ngunit hindi nawawala ang itlog.

didilat at ngingiti. hihikab.

kahit saan pa tayo matira,

hindi ito nawawala

sa listahan ng imahisnasyon kong

mahilig maglakbay.

kabog ng dibdib

sa tuwing ika’y biglang tatawag

o magsasabi ng

“may sasabihin ako sa’yo.”

imahinasyo’y muling maglalakbay,

pakaliwa’t pakanan—

hindi matitigil

hanggang ika’y maka-uwi

at magsumbong.

makikinig at ididikit ang pisngi

sa aking dibdib.

“ikaw talaga comfort zone ko.”

muli mong ibubulong

habang pinakikinggan ang aking pusong

dahan-daha’y bumabagal ang tibok.

tuwing linggo

kung kailan pinipilit kitang huwag humawak

ng libro’t record book,

at kung kailan wala ako sa opisina

at “rest” day,

yayain kitang kumain sa labas

o kung minsa’y sosorpresahin

ng kung anu-anong

sigurado kong hindi mo mahuhulaan.

“huwag na, mahal.” tatanggi sa aking alok.

“sige na, minsan lang naman.” bawi ko.

kukunin ko ang kaliwang kamay

at pipisilin ang palad.

ngingiti at sabay sasabihing, “tara.”

magpapadala ka. tatawa ako.

kabog ng dibdib

sa tuwing maiisip na ang ginagawa natin ngayon

ay gagawin pa natin hanggang bukas—

sa mga susunod na mga araw,

sa mga pagkakataong tulad ng...

kahit buong araw kong hawak ang kamay mo’y

hindi tayo magpapasma,

walang makapaghihiwalay.

walang sawa.

tatawa tayo

nang tila tayo nagliligawan pa.

hahalakhalak sa mga birong

tayo lang ang nakaiintindi.

maglalakad, o madalas ay tatakbo,

kahit walang hinahabol o pupuntahan.

magsasayaw sa walang tono

at walang bilang na pakaliwa’t pakanan.

kakanta sa hulang tono

at madadala

sa akingmali-mali kong lyrics.

manonood ng mga pelikula,

at sabay na kikiligin at luluha,

at aalalahanin ang sariling kuwento natin.

dadalhan ng rosas,

kung minsa’y tatlo, kung minsa’y dose-dosena

kung may extra.

“i love you, pjam.” ibubulong ko sa iyong tainga.

hihiga ka sa aking dibdib.

ipupulupot ko ang kamay

sa iyong tiyan, hahawakan ang isang kamay.

“i love you.” mahina mong sasabihin

sa aking pusong bumabagal

na ang tibok.

pipikit ka, at makakatulog.

gagalaw ang doorknob,

bubukas nang dahan-dahan

ang pinto ng silid

at papasok ang isang mama

na may labi at mata ng kanyang ina.

pamilyar ang ilong at kilay.

“pa, andiyan si junjun sa baba.”

sabi ng mamang ito sa’kin.

“apo ko, i-akyat mo si junjun.”

sagot ko sa kanya.

pagkabalik ng mama,

bitbit na niya si junjun,

ang apo ko, namin.

inilapag siya sa kama.

kahel ang kulay ng araw

na bahagyang pumapasok

sa silid.

hinaplos niya ang ilong mo.

nagulat ka at nagising,

“junjun....”

agad kang bumangon

at tinuloy, “a-ma, popo.”

itinaas niya ang kanyang mga braso

habang nakangiti.

“ma, happy birthday.”

narinig ko nang lumapit ang mama.

4.05.2008

ang stress reliever nila, sana mamana ko

pagkapalo ng malaking kamay sa numerong dose, nakahanda na ang kanyang gamit, naka-zipper na ang kanyang bag at pinapasma na ang kanyang mga kamay. handa na siyang umalis ngunit wala pa ang senyas ng matanda—iisanin ang kuwartong maghapong nagbigay sakit-ulo sa kanya, piniga at inubos ang lakas at braincells. agad siyang lumabas nang marinig ang senyas ng matanda, halos anim na minuto sa pagkakataong ito bulong niya sa sarili niya, “anim na minutong late naman ngayon, ano bukas, pito? walo? lintek….”

“lintek naman oh…. Trapik nanaman.” bulong nanaman niya sa kanyang sarili nang biglang napatapak ang drayber ng dyip sa preno. kamuntikan na siyang mabangga, palibhasa’y napakalakas ng rap na tugtog at maliit ang windshield ng dyip. nag-vibrate ang kanyang telepono sa loob ng matabang backpack, muli niyang binuksan ang zipper at sinilip kung sino. sinagot niya,“oh? bakit?”

halos na siya napansin ng kanyang mga kasama dahil sa bilis niyang paglabas. nang hanapin at tawagan siya ng isa niyang kasamahan, malayu-layo na siya. nais magyayang uminom ng kasama niya, ngunit tila nahuli nanaman yata siya sa pag-imbita. “i am a very busy person, man. kung may lakad, tell me asap so i can schedule an hour or two for you!” biro niya isang beses nang tanungin siya kung bakit lagi siyang nagmamadali.

kumukuyakuyakoy ang paa, pagpapawis ang magkabilang kamay, lalong nangungusot ang “gusot mayamang” polo niya sa paghihintay ng stoplight. palingat-lingat ang kanyang mga mata at pilit na lang na nililibang ang sarili sa nakikita sa labas—mga batang nagpupunas ng mga windshield, mga nanay na nagpapadede ng kanilang mga anak sa mga bangketa, mga batang idinidikit ang mga mukha sa salamin ng mga sasakyan na hindi inaalintana ang init ng panahon, mga “tatay” na nagbebenta ng mani, kendi, at yosi na halos hindi na nakakaupo maghapon.

nang buksan niyang muli ang zipper ng bag at silipin ang oras, halos sampung minuto na silang hindi umuusad. sampung minute na halos sampung taon na sa kanya. sampung minute na katunayan ay lilimang minute pa lang. ganoon siya, ganoon ang kanyang pakiramdam sa tuwing siya ay uuwi.

binuksan niya ang pinto ng bahagya at sumilip sa maliit na pagitan, ngunit wala siyang nakita kaya’t pumasok na siya. umupo siya sa kama nang dahan-dahan at inilapag ang matabang bag na halos wala namang laman kundi filler at mga papel na photocopy.

1. hinubad niya ang polong gusot na gusot sa buong araw na paghihirap. madalas niyang sabihin sa sarili, “kung gaano kagusot ang polo ko, ganoon ako kapagod….” nakatatawa pero totoo. noong nakaraang buwan, gusot na gusot ang kanyang polo, basa ng pawis ang magkabilang manggas at kuwelyo, at halos hindi na rin maipinta ang kanyang mukha. noong araw din na iyon, “sinuwerte” siya at nakaupo sa harap ng dyip. palibhasa’y paborito, naginhawaan naman siya dulot na rin ng malakas na hangin kahit pa makapal. okey na sana nang magsindi ng yosi ang katabi.

tinaggal niyang isa-isa ang bawat botones, binabagalan, pilit binabagalan, dahil umaasa siyang may magtatanggal ng polo niya para sa kanya. Pagod siya, nais niya ng lambing.

2. hinubad niya ang polong gusot na gusot sa buong araw na paghihirap. madalas niyang sabihin sa sarili, “kung gaano kagusot ang polo ko, ganoon ako kapagod….” nakatatawa pero totoo, ganito talaga siya—mahilig sa paniniwala, kakaiba kung mag-isip, kakaiba kung maiintindihan. Nang magising ang asawa, sabug-sabog pa ang hitsura at masarap kuhanan ng retrato, tinitigan niya siya waring nakita ang mahal nang kauna-unahang beses.

“kanina ka pa?” tanong ng kanyang asawa gamit ang inaantok na boses. sasagot naman siya, “hindi naman.” hihingi ng yakap kanyang asawa at mabilis siyang tutugon. hahalik sa noo, kung minsan ay sa labi at hahayaang ang asawa na lang ang magtanggal ng polong pagod.

“dito ka.” mahinang sabi ng kanyang asawa na halos bulong na at hindi na marinig, ngunit dahil tila automatic ang lahat ay automatic na rin ang susunod na gagawin, habang nakaturo sa kanyang tabi. lalapit pang kaunti at hihiga sa kanyang tabi. hahagkan ang asawang galing sa malalim na pagkakahimbing, galing rin sa bistidang gusot at pagod. hahalik at noo, kung minsan ay sa labi, sabay ngingiti ng bahagya upang hindi mahalata.

“ito ang stress reliever na hindi mabili kahit sa pinakamagandang botika sa labas. ito ang wala ang nakararami. hindi automatic ang lahat, hindi espesyal ang lahat, hindi wala lang ang lahat, totoo lahat.” sinundan ni junjun “ito ang mayroon ang papa at mama.” at tinapos niya. binaba niya ang kanyang ulo at nag-bow. bumaba siya ng entablado. nagpalakpakan ang kanyang mga kaklase. naluluha ang kanyang guro, pati na rin ang ibang mga magulang. naroroon kami sa gitna ng auditorium, sa gitna ng halos dalawang daan na magulang at kamag-anak, at tuwang tuwa. malaki na nga talaga si junjun.

tumatakbo siya papunta sa kung saan nasaan kami. tumayo ko, iniunat ang kaliwang kamay sa kanyang direksyon. agad siyang tumigil. tumayo ng diretso. pipindutin ko na ang shutter nang makita ko ang kanyang hitsura, ibinaba ko ang kamera. ngumiti ako sa kanya. tumayo ang kanyang mama. ngumiti.

kinakabahan siya, ang mga maliliit na butil ng tubig sa gilid ng kanyang mga mata ang sumisimbolo noon. kitang-kita namin. alam namin. nang makita niya kaming nakangiti, bahagya na rin siyang ngumiti. tiyaka ko siya kinuhanan ng retrato.

hindi siya nanalo, ngunit nakasabit ang kanyang retrato sa malapad na puting dingding namin sa bahay malapit sa hapag-kainan. alam ko, mapupuno rin ‘yan.