12.23.2008

ang tanong na mahirap sagutin, bakit?

one: bakit ‘pag tinatanong ka, ang sagot mo lagi wala kahit meron naman talaga?

two: ‘di ko alam, nasanay lang siguro. simula bata kasi ganoon na ko.

one: ngayon kaya, galit ka ba?

two: hindi.

one: o! ba’t hindi ang sagot mo?!

two: hindi naman kasi ako galit.

one: ibig ba nitong sabihin, ‘pag hindi ka galit ay hindi ang sagot?

two: hindi. minsan, puwedeng bakit ang sagot, puwedeng hindi naman, o kaya nama’y okay lang.

one: paano ko malalaman kung galit ka nga?

two: hindi mo ba nararamdaman?

one: nararamdaman.

two: ayon naman pala, ano pang pinoproblema mo?

one: paano ko malalaman ang dahilan ng pagkagalit?

two: tanungin mo!

one: bakit ka galit?

two: ‘di naman a.

one: sumigaw ka e.

two: hindi naman kasi ako galit.

one: ibig ba nitong sabihin, ‘pag sumigaw ka hindi ka galit?

two: ano ba’ng problema mo!?

one: e, kung sinasagot mo na lang kasi lahat ng tanong ko, e ‘di sana tapos na ‘tong usapan kanina pa.

two: may mga bagay kasing mahirap sabihin. minsan, kailangan may bayag ka para umamin.

one: bakit wala ka bang bayag?

two: yan na nga bang sinasabi ko. hindi kasi bayag ang pinaguusapan dito. tao kaya.

12.22.2008

nang matutong magsalita ang dyip

drayber: ang hirap kasi sa’yo, napaka-inconsistent mo. para kang tao kung umasta e.

dyip: ano’ng koneksyon!?

drayber: inconsistent!

dyip: paano?

drayber: sasabihin oo, hindi pala. sasabihing hindi, oo pala. paiba-iba. pabagu-bago

dyip: hindi naman ako pabagu-bago a!

drayber: hindi ka naman tao e!

dyip: ?

drayber: pero buti na rin at hindi ka tao.

dyip: bakit?

drayber: at least, kahit inconsistent ka. bihira ka lang inconsistent. alagaan ka lang, ayos na.

dyip: bakit? ang tao ba laging inconsistent?

drayber: madalas sa lagi. sasabihin hindi, pero ‘pag pilitin ng iba, magpapapilit din. ‘di mo alam kung ano’ng gusto.

dyip: totoo?

drayber: hindi naman sa lahat, pero madalas oo.

dyip: hindi ako tao.

drayber: kaya siguro naimbento ang mga bagay-bagay.

dyip: inimbento kami para makatulong sa mga tao, mapadali ang buhay.

drayber: ..at magkaroon ng consistency sa ilang parte ng buhay ng tao.

manghuhula

tao one: nakakapagod?

tao two: oo, sobra.

tao one: bakit?

tao two: anong bakit?

tao one: wala….

tao two: nakakainis kasi minsan.

tao one: ano ba’ng problema?

tao two: wala. minsan kasi ang hirap manghula.

tao one: bakit kailangan mo pang manghula?

tao two: ayaw ko kasi ng hindi handa.

tao one: so, ibig mong sabihin, kahit mali yung hula mo ayos lang?

tao two: siguro, mahirap kasi ‘pag hindi handa.

tao one: akala ko ba mahilig ka sa mga surprises?

tao two: oo, mahilig kung sa mahilig, pero hindi sa lahat ng bagay.

tao one: ibig mo bang sabihin, takot kang masaktan?

tao two: oo naman, sinu bang hindi takot?

tao one: pero kung hindi ka masasaktan, hindi mo mararamdaman.

tao two: sinasabi mo ba na dapat wala akong pakialam?

tao one: hindi naman, huwag ka lang masyadong paranoid. pati kasi utak ng iba, hinuhulaan mo.

tao two: ano namang masama roon?

tao one: hindi naman masama talaga. siguro, nakakasama lang sa’yo.

tao two: paano?

tao one: nakakatulog ka ba ng maayos tuwing gabi?

tao two: oo naman. siguro.

tao one: talaga? teka, anong oras ka ba nakakatulog?

tao two: mga eleven, twelve. depende, minsan kasi may mga naiisip pa ko bago matulog e.

tao one: tulad ng ano?

tao two: kung anu-ano.

tao one: ‘wag mo sabihing mga hula mo nanaman ‘yan?

tao two: minsan.

tao one: nakita mo na! tiyaka masakit manghula, hindi ba?

tao two: hindi naman masyado.

tao one: alam mo, ang hirap kasi sa’yo, pakiramdam mo alam mo lahat e.

tao two: kaysa naman hindi handa.

tao one: ano ba’ng kinatatakot mo?

tao two: lahat

12.18.2008

power trip

*ang kwentong ito ay nagtataglay ng mga materyal na hindi angkop sa mga bata at isip-bata. kung sa inyong palagay ay mabibigla o maiinsulto kayo ng kwentong ito sa kahit anong paraan. paki-usap, huwag babasahin.


kung gusto mong makita ang tunay na kulay ng tao, bigyan mo ng kapangyarihan. laging naaalala na turo ng ina ni pitoy sa tuwing makakikita ng mga power trippers. sila yung mga putang inang kung makapang-trip ay halos ipakilala ang sarili na diyos.

madalas sa kalye si pitoy kaya’t kung sinu-sino ang mga nakakasama-may adik, may nerd, may bading, may killer, may manyak, may malakas, may feeling malakas, at marami pang iba na kung iisa-isahin natin ay hindi na siguro matatapos ang maikling trip session na ‘to. sa madaling salita, nakaka-jamming siya sa mga trip ng iba’t ibang uri ng tao. katunayan, mahilig makipagkilala si pitoy. kung minsan, pupunta pa sa kabilang baryo ang batang kalbo para lang makahanap ng bagong kakilala, makikipaglaro, makikipagkuwentuhan. kung sabagay, it’s not what you know, it’s who you know nga, hindi ba? yan naman ang motto ni cha na nakilala niya noong nasa grade school pa. sinabi niya ito kay pitoy nang matuklasan ng lalaki na hindi na siya nag-aaral at nagbebenta na lang ng mga cellphone na nakaw sa monumento. kailangan may koneksyon para mabilis mabenta ang mga snatch na cellphone, masakit kasi sa konsensiya ang mga ganyang bagay ‘pag nagtagal pa sa kamay. mas mahalaga na raw ngayon ang koneksyon. noong una, hindi pa siya naniwala. mahalaga ang pag-aaral sa kanya, dahil kahit papaano ay may natututunan pa rin sa maliit na silid na nangangamoy dahil sa tuyong pawis at singaw ng semento.

minsan, nagtapos na ang klase. march, nag-uuwian sa mga probinsiya ang kanyang mga kaklase. walang magawa sa bahay si pitoy. palibhasa’y nag-iisang anak, walang kalaro, walang kausap. madalas pa naman sa tao ay nakagagawa ng malulupit na kagaguhan sa tuwing maubusan ng gagawin. hindi kasi biro ang mag-isip ng gagawin lalo na’t kung nasanay na ang iyong isip at katawan sa puyatan. at sinubukan nga ni pitoy na maglayas. bakit? wala lang.

sumakay siya ng bus at umupo sa tabi ng pinto. agaw-pansin ang maluwag na bus, tatlo lamang silang nakasakay-isang matandang tila may ketong, si pitoy na nakasilip sa bintana na nakatitig sa paikut-ikot na mga usok, at ang kunduktor na kasalukuyang papalapit na sa kinalalagyan niya. wala ng panahon para tumakbo! maluwag, pero ito ang mga panahong mas nanaisin pang masikip. hindi uubra ang magtulug-tulugan. putang-ina naman. nag-abot si pitoy ng anim na piso. “pasensiya na po, wala na kong pera.” nilagpasan siya ng kunduktor. nang ibalik niya ang pansin sa mga bilug-bilog na usok, tila hindi na niya kilala ang mundong halos dalawampung taon niyang nakasama. itim ang kalangitan, kulay berde ang mga taong naglalakad, ang mga titig ng bawat isa’y hindi mawari—malalagkit, malalandi, matatalas, nag-uusap silagamit ang kanilang mga kilos at malalaking hakbang. halos sampalin na niya ang sarili upang magising pero ito ang tunay na nakikita. madalas tayong linlangin ng ating mga pangingin, pinaiikot ng mga larawang gawa-gawa ng iba, paniwalain sa gawa-gawang mundo na may sariling mga rules and regulations. kultura raw ang tawag nila rito. madalas sabihin ng nakararami, tradisyon at kultura na ito at hindi ito mawawala, kaya nandiyan ang mga rules and regulations para malaman mo ang tama at mali. ngunit, ang tama ba at tama talaga at ang mali ba ay mali talaga? gawa-gawa lang din kaya ‘yan. baka naman tulad ng goldfish sa mga aquarium, pinaniniwala lang tayo na may coral reefs at iba pang mga isda sa tirahan natin, na ang hindi natin alam ay nasa maliit na silid lamang tayo na pinuno ng tubig at gawa-gawang mundo.

hindi natakot si pitoy sa bagong mundong nakita. sa katunayan, libog na libog siya sa kanyang nakita kahit pa alam niya na sa bagong mundo ay siguradong may bagong tradisyong pinapauso, kulturang inumpisahan ng kung sino, at rules and regulations na kung pakikinggan ay just and balance pero balikung-balko pala. “independent organization kami.” ang sunud-sunod niyang narinig nang bumagal ng bahagya ang bus na sinasakyan. ito ang linya ng bawat isa sa mga taong napadadaan na tila hindi nila kauri dahil sa “normal” na kulay ng kutis.

maliit na mundo. maliit na organisasyon. bumaba siya ng bus at hinayaang dumugin ng mga berdeng nilalang. kaliwa’t kanan ang pagpapalibog ng kanyang ulo. “sabay pa tayo uuwi kung gusto mo.” alok ng pa ng isa nang malamang sumasakay pa siya ng bus pauwi. nang makumbinsi ang utu-utong bata, agad na iniabot ang “handbook”. punit ang cover page, amoy ihi, pilas-pilas ang mga pahina, may mga uhog pa na nakadikit sa likod ng libro. tila antigo ang libro, madalas gamitin, at sinubok na ng panahon. pinilit niya itong basahin ngunit sadyang mahirap na itong intindihin. ang mga tira-tirang mga pahina ay nangangamoy pa ng ihi kaya’t nakadagdag pa ito sa kababuyan ng libro. ngunit kahit pa ganito ang kalagayan, isa ang nabasa niyang umagaw ng kanyang atensiyon. bawal ang self-proclaimed ruler.

natuwa si pitoy sa kanyang nakita. hindi siya magagago sa institusyong ito. printed. bawal ang self-proclaimed ruler sa likod ng libro. font size 24, times new roman na naka-italics, bold, at underline. kulang na lang ay wordart para mapatunayan ang kredibilidad ng libro at organisasyong ito.

para saan ang organisasyong ito? ito ay para sa mga taong walang pagkakakilanlan. huhubugin namin kayo upang maging equipped at magaling. dito, parang tunay na buhay. marami kang matututunan, hindi lang tsismis at pakitaan ng bayag. bading ba kayo lahat dito? hindi. karamihan samin dito, bi. iba ‘yon, anu ka ba. (background music: nagtatawanang mga bakla)

“kuya, kuya... ay... ate, may benefit po ba kong makukuha sa assignment na ‘to?” tanong ni pitoy nang bigyang siya ng unang assignment.

assignment: halikan ang aming mga inuuod na berdeng paa. now na!

halatang mangmang si pitoy sa ganitong klaseng pulitika. bawal ang magtanong lalo na sa mga pekeng miyembro na magaling na organisasyon. diyos sila at walang puwedeng kumontra.

hindi sumagot ang tinanong. imbes na turuan ang bobong bata, nagtungo siya sa pinakamalapit na berdeng nilalang at bumulong. tumaas ang kilay ng isa, tumitig kay pitoy at kumuha ng dalawang berdeng nilalang. parang mainit na bayag, itlog, ang balita. isa sa dalawa, dalawa sa apat na bibig. nakabibilib. napanganga si pitoy sa pagkaka-isa ng organisasyon. nakabibilib.

kami ang kamay at tainga ng magarbong organisasyong ito. walang sinuman ang may karapatang sumagot,tumutuloy, o magtanong. ito ang nakasaad sa handbook. ito ay dapat sundin.

pitoy: nasaan? (habang hawak ang handbook na amoy ihi)

pitoy: (binuklat ang libro) pero ito lang ang naintindihan ko.... (ipinakita niya ang nakasulat sa likod ng libro: bawal ang self-proclaimed ruler)

pitoy: kamay at tainga?

sino ba ang nagtatalaga sa mga tagapagbantay ng mundo. kung sa maliit na organisasyon, ganito kasukal ang pulitika, paano pa kaya sa mundong hindi lang berde ang dugo. sino ba kasi ang nagbibigay ng karapatan sa mga tao para magsalita?

kaya siguro kahit pinaalis na sa organisasyon ay bumabalik pa rin ang mga berdeng nilalang rito. dito, iisa sila, tanggap sila, hindi sila minority, malalaki ang bayag nila. minsan kasi sa buhay, masarap maging safe. masarap mabuhay lalo na’t alam mo na hindi ka masasaktan ng iba kahit anu pa ang gawin mo. bakit? dahil malakas ka, dahil may kasama ka. subukan mong mag-isa, lumakad ka sa kalyeng lunod sa kadiliman, hawakan mo ang bayag mo nang hindi lumipad sa kaba at takot. subukan mong umalis sa kinalalagyan mong lungga at nang maranasan mo ang matuka ang bayag.

punung-puno ang kanyang emosyon, tigang na tigang.

11.07.2008

pabili ng kaibigan

hindi ko alam kung paano yumaman pero marunong akong gumastos. madalas ko ngang sabihin sa kabarkada kong si tabi na kung may pera lang ako, kaya kong ubusin ang limang milyon sa limang minuto. bibili ako ng kotse, magpapagawa ng passport, bibili ng ticket papuntang amsterdam, laptop at videocam pang negosyo, at mga drugs para mabenta ko naman sa mga magiging tuta ko. matatawa siya, pero nakakainis. hindi naman ako nagpapatawa. kaya ko talaga umubos ng limang milyon.

si tabi, mataba. basically, wala siyang kaibigan maliban sa amin ng barkada. kaya kahit madalas ay gusto ko nang humiwalay sa barkada, wala akong magawa. pag nawala ako, sigurado, lalayo na rin ang barkada sa kanya. baka magpakamatay ang baboy, konsensiya ko pa.

********

“ate, may kaibigan ka ba diyan?” tanong ni tabi sa isang nagbebenta ng manikin sa divisoria. napilitang mag-divi si tabi nang magkaroon ng isang linggong bakasyon. umalis ang barkada kasama ang kani-kanilang pamilya kaya naiwan siya kasama ang kanyang itim na nissan na regalo (o atbor niya, walang may alam) sa kanya ng mayaman niyang pamilya. dahil walang magawa, dumiretso siya ng divisoria.

“ano ‘yon?” tanong ng tindera sa lalaking tila tatlong tao ang katawan. “ano ‘yon?” ulit niya nang makitang walang reaksyon si tabi sa tanong ng tinderang nagnanais makabenta ng manikin. hindi na sumagot si tabi at naghanap ng iba pang mga tindahan.

“may binebenta kayong kaibigan?” tanong niyang muli sa isang tindera. sa pagkakataong ito, hindi na manikin ang benta niya kundi mga malalaking teddy bears. “wala po.” sagot ng tindera na may halong pagkadulat. sino nga naman ang bibili ng kaibigan? uso na ba ‘yon? matanong nga sa supplier. agad niyang hinanap ang telephone number ng tatlong supplier na lagi niyang kinukunan ng mga bears.

********

nang maka-uwi ang barkada, ubos na ang gas ni tabi, sayad na ang bumper at laylay na ang dila ni tabi at nangitim na ang kanyang batok sa init sa divisoria. at kahit pa laylay na ang dila ay nagmumura pa rin, minumura ang mga tao sa divisoria, mga tindera, ang araw na lintek kung makapaglabas ng init, mga kaibigang nang-iwan, kotse na kung makalaklak ng gas ay parang ‘yung “kaibigan” niyang kasin-taba niya.

“pare, san ka galing?” nang makita ko siya na kalalabas lang ng nissan niya. sa divisoria sagot niya. noong una’y hindi pa ko naniwala. hindi kasi siya nagpupunta sa mga ganoong lugar, palibasa’y lugar ng mga bar at mga madidilim na lugar lang ang alam niya.

“ano nanaman ba ang hinahanap mo? walang mga car accessories doon!” sagot ko sa pagkabigla. Nang sagutin niya ang tanong ko, alam ko na ang susunod kong isasagot.

“naghanap ako ng kaibigan.” habang hinihimas ang ulo pababa sa kanyang mala-lupang batok.

“pare, antayin mo na lang birthday mo. tapos, magtawag ka ng mga batchmates at chicks! pupunta mga ‘yon! wag kang mag-alala, mabilis lang ‘yan.”

11.02.2008

kadyot lang!

*ang kwentong ito ay nagtataglay ng mga materyal na hindi angkop sa mga bata at isip-bata. kung sa inyong palagay ay mabibigla o maiinsulto kayo ng kwentong ito sa kahit anong paraan. paki-usap, huwag babasahin.


sa tabi ng kahadireyong malamig, sa gilid lang ng nakasarang blinds, sa pagitan nito naririnig ang bawat malalim na hininga. kaluskos. plak! plak! plak! mabagal, ngunit malulutong na palakpak ng mga hita. sisigaw, ngunit mahina na tila may nakikinig.

punit ang pink na salawal. namumula ang puwet na sila pinagpapalo ng batuta. basang-basa sa pawis, tumutulo. sarado ang kuwarto na mariing nakapinid.

********

naiwan ni daddy ang cell phone niya at nagpunta ng c.r. nanginig ang kanyang cell. hindi sana sasagutin ni ramon pero ang kulit. ayaw tumigil ng vibration. kinuha ko ang cell phone at pinindot ang read.

C u lter. Luv u.

********

simula pa noong bata pa kami, ganyan na si daddy. galante. madalas mag-uwi ng pasalubong, minsan pizza, minsan mcdo, pero mas madalas yung mga meryenda nila sa office. nagsho-shopping kami tuwing sunday. hindi ko na nga maalala si mommy. simula noong pinanganak ata kami ni ramon, si daddy na ang nag-alaga sa’min. four years old daw ako noong namatay si mommy. two naman si ramon.

pero simula nang nag-sixteen ako, lagi na siyang umuuwi ng gabi. hindi ko alam kung dahil tingin niya ay matured na kami o ano, pero simula nang mag-fourth year ako ay gabi-gabi na siyang umiinom. yosi, beer, lotto, baraha, karera, tiyaka ‘di ko na maalala yung mga ibang sugal na nilalaro niya. nabenta na nga niya yung isa naming sasakyan na pang-coding. inalis yung driver, tapos dinagdagan na lang yung baon namin pang-commute. simula noon, lagi na siyang seryoso. parang laging may iniisip. hinihintay. nasubsob ata siya sa trabaho, minsan kasi ay umuwi siyang tuwang-tuwa, ibang iba sa mga araw-araw niya. na-promote daw siya, manager na. kaya siguro simula noon, naging busy na siya.

********

yuyuko upang ihatid ang mga files na dapat basahin ng manager, at sasaluhin ni sir bong ng isang kamay ang kanyang suso. hahayaan niyang lamasin ito hanggang sa ang manager na ang may control. hawak na niya ang kambyo at hindi na niya mapigilan ang pagkadyot.

sa tuwing magdadala siya ng kape sa opisina ay muling mauulit ang ganitong mga pangyayari. sa kanyang pagtuwad ay sasalatin ang pagitan ng kanyang mga binti’t hita. sa tuwing may liliparing mga papeles ay yuyuko si bong.

********

sa tabi ng kahadireyong malamig, sa gilid lang ng nakasarang blinds, sa pagitan nito naririnig ang bawat malalim na hininga. kaluskos.

plak! plak! plak! mabagal, ngunit malulutong na palakpak ng mga hita. sisigaw, ngunit mahina na tila may nakikinig.

punit ang pink na salawal. namumula ang puwet na sila pinagpapalo ng batuta. basang-basa sa pawis, tumutulo. sarado ang kuwarto na mariing nakapinid.

********

minsang dumaan si ramon sa office para humingi ng baon. may gimik daw sila ng barkada niya, wala siyang pamasahe kaya dumiretso na siya kay daddy.

-bakit? ano ba’ng ginagawa mo diyan? narinig niya ang boses ni daddy bago pa niya buksan ang pinto ng office.

idinikit niya ang tainga sa pinto at nakinig.

-naligo ka na? ano’ng ginawa mo? tuloy ng kanyang ama habang nakikipag-usap sa cell phone. nakinig pa siya nang makutubang babae ang kausap.

-lawit? kayo rin naman may lawit. subukan mong salatin.

-sige. salatin mo.

-hindi ba? sabi sa’yo meron.

tanginang ‘yan.

oo, lalaki si ramon pero nandiri siya sa narinig. siguro kung sa kaibigan pa niya ito nairinig ay mas okay pa. pero sa daddy. sa daddy niya na akala niya’y nagsisipag kaya hindi makauwi ng maaga. naghanap siya ng mauupuan, ngunit lahat ay may naka-upo. sa isang cubicle siya naupo nang makitang walang laman. sinara ang pinto ay doon hinabol ang hininga.

********

nandiri siya pero hindi rin niya mapigilan ang imahinasyon lalo na’t nang makita ang mga larawan na nakadikit sa pader ng cubicle. ang babae ay mabuti, matamtaman ang laki at maganda ang korte ng katawan. ang kurba ng baywang sa suot nitong fitted na tube sa isang larawan napatitig si ramon, katam-tamang suso ngunit malaki para sa katawan nito. medyo mababa nga ang suso, sa kalalamas ata isip niya. heto nanaman ang imahinasyon niya.

nagbukas-bukas siya ng mga drawer dahil sa pagka-inip. sa isang drawer, may isang box na kulay itim. binuksan niya ito at nagulat sa nakita. isang larawan ng babae na walang damit. tumambad sa kanya ang mga susong mapuputi at korteng mas sexy pa yata sa coke. wala ring suot na pang-ibaba ang babae kaya’t napatitig dito ng husto ang bata. sa tabi ng drawer ay ilang mga panty, may gamit at may hindi. dito, nakaramdam ng init si ramon.

kumuha siya ng gamit, isinilit sa bag, at umalis.

sa harap ng table nakadikit ang isang mahabang plate, naksulat:

Marie Bernadette Banawag

Secretary

********

isang araw, maaga umuwi si daddy. madalas mga eight hanggang ten na siya umuuwi pero ngayon, four pa lang nasa bahay na siya. tahimik sila, tulad ng dati. pero ngayon, nakakunot ang kanyang noo.

-punyeta kasi e. sinesante yung secretary ko. sagot ni daddy nang tanungin ko siya kung kumain na siya ng meryenda.

********

mabilis ang pangyayari. pinilig niya kong hubarin ang shorts ko tapos dinilaan yung... yung pisngi ko. sabi niya, hindi daw niya ko sasaktan. ‘wag daw ako sisigaw. magagalit daw siya. tapos, pinasok niya....

mahal ko si daddy....

********

10.28.2008

hindi ako pokpok, dancer ako.

*ang kwentong ito ay nagtataglay ng mga materyal na hindi angkop sa mga bata at isip-bata. kung sa inyong palagay ay mabibigla o maiinsulto kayo ng kwentong ito sa kahit anong paraan. paki-usap, huwag babasahin.

“dancer po.”

“magaling po akong sumayaw.”

“hindi po, hindi ako maghuhubad.”

“sexy lang po.”

“hindi po.”

“maraming salamat po. Maraming salamat po.”

********

pansinin mo naman ako. shoot! shoot! shoot. ang galing mo....

********

“babaeng naka-pula!” sigaw nang isang mamang may kasamang ilang mga lasing sa akin nang lumabas ako ng club pauwi. nalingat ako ngunit tumuloy na ko. lagi namang ganito rito. ang daming mga bastos. hindi ako pokpok! dancer lang ako. Kung nakapagtapos lang sana ako ng high school.

********

pansinin mo naman ako. boy, pansinin mo naman ako. yey! nanalo! panalo nanaman tayo!

lumapit siya kay boy, ang mvp ng baranggay nila pagdating sa basketbol. hindi man guwapo, puno siya ng pagkalalaki. may balat siya sa kaliwang bahagi ng mukha, halos natatakpan ang buo niyang pisngi. puno ng tato ang likod. minsan lang ito nakita ni riya nang mag-champion ang baranggay. naghubad ito ng t-shirt at iwinagayway. nakita niya ang buong likod niya na mistulang maliit na mural. puno ng iba’t ibang uwi ng tato, may sawa, may mga pangalan, may mga babaeng nakahubad bandang tagiliran, ngunit ang nag-iisang agaw-pansin ay ang tato na korteng isda na nasa bandang balikat nito na may nakasulat sa jesus sa loob.

“may gagawin ka ba mamaya?” tanong ni riya sa mvp ng baranggay at pedikab driver ng kalsada nila. natigilan si boy. “meron.”

********

“tangina tinataguan mo ba ko?” naglalaway pa nang tanungin siya ng lalaking noong nakaraang linggo ay tinawag siyang “babaeng naka-pula” hawak siya ng mahigpit sa braso ni roel habang halos nakadikit na ang mukha sa mukha ni riya. naglalaway na tila naka-shabu. “tinawag kita ‘di ba? naalala mo ba?” muling tanong ni roel. Hindi umimik si riya, tumango lang siya.

“ano’ng pangalan mo?”

“ri... riya....” mabagal na sagot ni riya habang namimilipit sa sakit. bumitaw si roel, “sumunod ka sa’kin.”

naglakad siya patungong eskinita, sa gitna ng dalawang club. Sa tabi ng mga basurahan, madilim, nagbaba ng pantalon si roel. “pokpok ka ‘di ba?”

“hindi, dancer lang ako.” mahinang sumagot si riya. hinila nito ang ulo ni riya at napasubo siya sa ari ng lalaking amoy alak.

********

“may gagawin ka ba mamaya?” tanong ng isang taxi driver pagkatapos niyang sumayaw sa stage. tapos na ang kanyang shift at wala nang dahilan pa para manatili. gusto na niyang umuwi at matulog. walang nag-aalaga sa kanyang ina na may kanser at kapatid na pipe.

siya nanaman? hindi ko siya puwedeng sungitan, isa siya sa mga masugit na nanonood sa akin. “meron e.”

********

“may gagawin ka ba?” hindi sumagot si riya sa tanong ni waldo, ang taxi driver na masugid na nanonood sa kanya tuwing biyernes ng gabi. “hatid na kita pauwi riya. pauwi na rin ako e.” alok niya kay riya.

“sige.”

sa unang pagkakataon, sa harap ng club lumabas si riya. at sa kauna-unang pagkakataon, may kasama siyang lumabas ng club. papatayo na si roel nang makita niyang pumasok si riya sa taxi. mabilis na umandar ang taxi at nawala sa kadiliman.

********

tangina mo roel! hindi mo na ko magagamit! hindi na ko magpapagamit. maghintay ka lang, gaganti ako. gaganti ako. waldo. boy! boy!

********

pumasok siya sa eskinita at dumiretso sa bahay ni boy. nang makapasok siya sa bahay, nakita niya agad si boy na nakahilata sa kama. habang hawak ang ari, nagulat si riya. ngunit mabilis itong nawala at tumakbo sa kama kung saan nakahiga si boy. hinagkan niya ito. nabigla si boy, ngunit nang madikit ang suso ni riya sa dibdib ni boy ay hindi niya napigilan ang mga imahinasyong noon pa’y nais na niyang buhayin.

“tangina!” sigaw ni roel nang makita niya ang dalawa na magkapatong. naka-upo si riya sa lalake habang nahubad, pawisan at nasa sahig. “tangina boy! ano ‘to!” sigaw ni roel.

mabilis na nagtakip ang dalawa. “ano! bakit?” sagot ni boy habang nakatakip sa kanyang ari. umakyat sa kama si riya upang magtakip ng kumot.

“tangina niyo!” galit na pagmumura ni roel. “tangina mo! kala ko ba magkaibigan tayo!” sunod na sigaw ni roel habang patakbo patungo kay boy. agad nakaiwas si boy ngunit nang sumipa si roel ay tinamaan siya sa ari.

********

tangina mo roel! hindi mo na ko magagamit! hindi na ko magpapagamit. sabi ko sa’yo gaganti ako. boy. boy.

********

hindi mo na kailangang sumipsip kay ka boji. hindi mo na kailangang chumupa para sa discounted na mga pokpok. hindi mo na kailangang gumamit ng droga para mawala sa bilangguan mong mundo. hindi mo na kailangan pang magpanggap. sorry roel. hindi ko sinasadya. –boy.

********

shoot! shoot! shoot. ang galing mo boy....

shoot! shoot! shoot! shoot! shoot....

hindi naman kita kakantutin sa taxi

*ang kwentong ito ay nagtataglay ng mga materyal na hindi angkop sa mga bata at isip-bata. kung sa inyong palagay ay mabibigla o maiinsulto kayo ng kwentong ito sa kahit anong paraan. paki-usap, huwag babasahin.

buong araw ka ngang naka-aircon pero ang likod at puwet mo naman ay bugbog na bugbog sa tagtag at haba ng biyahe. tatlong taon pa lang akong driver ng taxi pero nagsasawa na ko. oo, maraming pasahero. buwan buwan ay mayroong isang sako ng bigas na kulang pero puwede na rin sa’ming pamilya. oo, iba’t ibang tao ang nakakausap ko pero nakakasawa e. pero ano ba naman ang magagawa ko, masuwerte na nga ‘to. hirap maghanap ng trabaho e.

friday ang coding ng taxi ko kaya ‘pag sabado ay bangag. nakatatawa pero ito lang ang nakapagpapasaya sa akin—ang makita si riya sa tuwing igigiling niya ang kanyang mga bewang. tuwing friday, nasa club ako. isang club lang ang pinupuntahan ko, ang riya’s club. riya’s club kasi ang oras lang ng pagsayaw ni riya ang pinupunta ko.

maaga kung magpunta ng club si waldo upang makapuwesto sa harap ng stage, makakuha ng maganda upuan (na lagi ay siya ang nakakakuha ng upuang iyon, ang anggulo kung saan naaaninag ang bahagyang parte ng puwet ng sumasayaw at pisngi ng suso ni riya.

hindi ko naman talaga type ang boobs ni riya. ayaw ko nga sa malalaking boobs e, pero hindi ko maiwasan. tiyaka nagbabayad naman ako, mahal kaya ng beer dito. ayaw ko talaga ng malalaking boobs, pero isipin mo naman. nagpunta na ko rito e. nakaupo na ko. sayang. tiyaka hindi ko ring maiwasang tigasan sa tuwing maglalabas siya ng pisngi . boner daw sabi ng kanong joe nang nakikipag-usap siya sa pilipinang nakahawak sa bandang tiyan noong galing ako sa may naia. tama ba iyon?

totoong nakaaakit ang mga mata ni riya. hindi talaga ang suso ni riya ang binabalik-balikan ni waldo kundi si riya talaga. hindi ang sumasayaw sa entablado ngunit ang tao sa likod ng sumasayaw ng paikot-ikot. hindi ang hugis ng puwet sa tuwing nagtatanggal ng skirt kundi tao sa likod ng iba’t ibang kulay na ilaw sa dilim. nakasanayan na ito ni waldo.

********

hindi nakasasawa. maging ang paulit-ulit na pagtanggi ni riya sa aking alok.

bago magsara ang club ay lalapitan niya ito. magpapakilalang muli, “ako si waldo. may gagawin ka ba mamaya?” alam ni riya ang tanong na ito. pamilyar. madalas na niyang naririnig at madalas din niyang gamitin sa isang taong malapit sa kanyang puso.

at dahil malapit ito sa kanyang puso, ganito na rin ang kanyang isinasaog. tulad ng sagot ni boy sa tuwing tatanungin niya kung may gagawin ba siya pagkatapos magbasketbol, “may pupuntahan pa ko e” o “may gagawin pa ko e.” masakit pero nakasanayan na ni riya. masakit pero nakasanayan na ni waldo ang ganitong mga sagot.

“hatid na kita pauwi.” alok ni waldo. “tiyaka na lang, naghihintay sa’kin ang boyfriend ko e.” malumanay na sagot ni riya kahit alam niya sa sarili niyang walang naghihintay na boyfriend. walang boyfriend. walang naghihintay?

********

baka iniisip niya e kantot lang ang habol ko. alam ko namang dancer lang siya. hindi siya pokpok at hindi siya ganoong babae. nais ko lang ng kausap, gusto ko lang naman siyang makilala. Naka-ipon na nga kong pan-date namin e.

********

“hatid na kita pauwi riya. pauwi na rin ako e.”

********

“sige”

discounted pokpok

*ang kwentong ito ay nagtataglay ng mga materyal na hindi angkop sa mga bata at isip-bata. kung sa inyong palagay ay mabibigla o maiinsulto kayo ng kwentong ito sa kahit anong paraan. paki-usap, huwag babasahin.

di maipagkakailang kinagigiliwan si roel ng mga babae. palibhasa’y kargador, ang hubog ng kanyang katawan ay batu-bato. ang mga kasama ay maton din kaya’t sa tuwing may break ay pagbubuhat ang laro. gamit ang sinementong lata ng boysen, isang pahabang bakal na nakatusok sa gitna. barbel na siya—boysen barbel. Ito ang kanilang binubuhat, pinag-uubusan ng panahon.

masipag si roel, kung minsa’y walang pasok sa pabrikang pinagtra-trabahuhan ay suma-sideline sa mga ibang pabrika bilang pahinante, minsa’y kumakarpintero sa mga bahay-bahay, o namamasada ng dyip na pagmamay-ari ng ka boji. hindi tulad ni boy na madalas kalabanin si ka boji sa mga pustahan, kapit-tuko naman si roel. bagaman magkaibigan ang dalawa, magkaibang-magkaiba dumiskarte ang dalawa.

tuwing biyernes ng gabi nama’y laging puyat si roel. gumagala kasama ang ibang mga babae sa club, umiinom at minsa’y nauuwi pa sa mga motel. nakakapagod na kaya ang buong linggo ko, kaunting saya naman para hindi ako matigang.

********

nang minsa’y mapadaan ang barkada ni roel sa club kung saan nagsumasayaw si riya, saktong kalalabas lang ni riya. at dahil sa hitsura ni riya—halos kitang puwet na palda, spageti na pang-itaas at makapal na kulorete, sumigaw si roel. tinawag niya ito ng “babaeng naka-pula”

lumingon si riya, ngunit dahil madilim ay hindi ito pinansin. nagpatuloy siya sa kanyang paglalakad.

lasing noon si roel at halos hindi na makalakad ng maayos. akay-akay na lang siya ng kanyang mga kabarkada at ilang mga babaeng makakapal din ang kulorete.

********

naglabas ng isang maliit na supot si roell habang nasa labas ng isang club. kasama ang ilang mga kaibigan na nagyo-yosi, nagyaya siya ng session.

huwag dito paalala ng isang kabarkada, ngunit nasindihan na ni roel ang joint.

“huwag na tayo umuwi, kumuha na lang tayo ng isang motel dito o.” anyaya ng isa pang kabarkada na lumalabo na ang paningin.

********

bumaba si roel ng motel at nagpunta sa club kung saan nakita si riya. Ilang minuto lang ay lumabas sa likod ng club si riya, sa pagkakataon ito, itim na spageti siya at hapit na maong. dumaan ito sa harap ni roel nang ‘di nito napansin. halos patulog na rin si roel kaya’t hindi rin nito napansin si riya.

********

“tangina tinataguan mo ba ko?” naglalaway pa nang tanungin ni roel si riya. hawak niya ang braso nito habang nakatitig sa mata ni riya. dalawang linggo na ang nakaraan nang tawagin siya ni roel at ‘di niya pansinin.

“tinawag kita ‘di ba? naalala mo ba?” tanong ni roel sa mababang boses na tila rakistang basag sa shabu. tumango si riya habang namimilipit sa sakit. hinigpitan ni roel ang pagkakahawak nang mapansing unti-unting dumudulas sa kanyang kamay ang braso nito.

nang mapatingin sa baba si roel, agad niyang nakita ang makinis na susong nakasilip sa pulang spageti. “ano’ng pangalan mo?” muling tanong ni roel. sa pagkakataong ito, sumagot si riya ng maayos. “ri... riya....” mabagal na sagot ni riya. binitawan ito ni roel, “sumunod ka sa’kin.”

********

sa madilim na eskinita sa gitna ng dalawang bar pumasok si roel. sa takot ni riya, sumunod siya. nagbaba ng pantalon si roel at hinila ang buhok ni riya. hinila nito pababa ang buhok. napaluhod si riya. “pokpok ka ‘di ba?” pasigaw na tanong ni roel, umaasang hindi sasagot ang babae ngunit nang tumingala si riya. “hindi, dancer lang ako.” mahinang sagot niya.

********

naka-upo si roel satabi ng puno na nasa tapat lang ng club. halos trenta minutos na siyang naroroon nang lumabas si riya. tumayo siya sa bangko at naglakad patungo sa babaeng nakasuot ng pulang blouse at masikip na maong. “bakit hindi ka naka-spageti?” maangas na tanong ni roel. “iniiwasan mo ba ko?” tuloy niya habang hawak ng mahigpit ang tagiliran nito. sumunod ka sa’kin hayup ka. kala mo matatakasan mo ko.

ibaba mo ‘yan. hindi kita titigilan. hindi ko na kailangang kaibiganin pa ang matabang iyon. tangina mo boji. tangina niyo! hindi ko na kailangan pang sumunud-sunod sa’yo para lang sa discounted mong mga pokpok. matagal na kong nagtitiis sa maliit mong bayag. sawang-sawa na ko.

riya! akin ka na!

tuyo at suso

*ang kwentong ito ay nagtataglay ng mga materyal na hindi angkop sa mga bata at isip-bata. kung sa inyong palagay ay mabibigla o maiinsulto kayo ng kwentong ito sa kahit anong paraan. paki-usap, huwag babasahin.

sino ba naman ang hindi maiinis sa paulit-ulit na araw-araw. tang-inang buhay ‘to.

gigising, at tuyo ang nasa hapag kahit hindi na silipin ay alam na. isang tuyo na tira ng hapunan kagabi. lagi na lang, pati ang mga t-shirt na ginagamit sa pedicab ay pare-pareho rin, pero hindi naman ako nagrereklamo. sa wala akong pera e. nagsasawa lang ako sa ganitong buhay, tuyo.

dumiretso siya ng banyo, ngunit baldeng kalahati lamang ang laman ang naabutan. wala pa ring tubig, habang mabagal at isa-isang pumapatak ang mga butil sa faucet. pati ang banyo, tuyo. lintek na bahay ‘to oo.

sa inis, lumabas na lang siya ng kuwarto suot ang kamisetang punit ang manggas. lumagapak ang pinto ngunit hinayaan na lang niya ‘to. kung sabagay, wala namang mananakaw sa bahay nitong walang laman. pati tubig ay hindi mananakaw.

sa loob ng makipot na eskinita naroon ang bahay ni boy. simula bata’y ulila na, pinamigay kung kani-kanino at lumaking mandurukot. ngayon na nga lang siya nagkaroon ng trabaho nang iatakas niya nang napanalunan niya ang pedikab na pinusta ni ka boji. at dahil may kaya naman si ka boji ay hinayaan na lang si boy. tutal, nakababawi naman siya sa ibang mga karerista. palibhasa’y maraming sideline, bugaw din kasi ang gago.

********

nag-uumpisa ang buhay ni boy sa pagpapadyak ng kanyang pedikab patungong paaralan. malapit-lapit lang sa bahay kaya’t hindi problema ang paggising ng maaga. maghahatid siya ng mga estudyante, iba’t mga guro na pilit niyang sinisilip ang slit ng palda ngunit laging bitin. ayaw naman niya ng mga estudyante, masyadong small time. gago nga siya, kilala na siyang gago. ganito ang araw-araw niya liban sa mga gabing nasa basketbol court siya.

isa siya sa mga kinatatakutan sa basketbol. palibhasa’y shooter sa tres at maliksi gumalaw. gawa na rin ng pagpapadyak, hindi siya mabilis mapagod sa balikan ng court. umaarangkada siya sa tuwing third or fourth quarter, kapag pagod na ang mga players at crunch time ika nga. ngunit ang isa sa mga talagang dahilan ng pagbabasketbol nito ay si riya.

si riya ang isa sa mga manonood sa baranggay nila. makinis, maputi ang kutis, malusog ang mga suso. at madalas pang naka-spageti kaya’t sa tuwing makapapasok ng tres si boy ay agad itong lilingat kay riya upang magpasikat.

di ko naman trip si riya e, pero bihira lang ang may magkagusto sa tulad ko. walang direksyon ang buhay, may balat sa mukha—kaliwang pisngi, kalbo, puno ng tato ang likod. wala akong maipagmamalaki pero hayan siya, pumapalakpak sa tuwing ako ang may hawak ng bola.

********

ilang minutong pagpapadyak. madalas ay nakatambay. ang ibang kasamahan ay madalas sa karinderya, ang ilan nama’y pagwapuhan sa pagkuwento ng mga kantutan blues nila. mayroon namang taya sa kabayo at lotto, utang at sugal, madalas ay pera, ngunit hindi nawawala ang mga kuwentong rambulan, basketbol at babae. Likas na yata sa lalaki ang kuwnetuhang ganito lalo na’t sa mga lalaking walang ginawa kundi ang tumambay sa mga club at mag-abang ng mga pokpok at makipag-kaibigan sa mga bugaw. malaking bagay daw ang mga bugaw kaya’t kailangang kaibiganin. mas murang pekpek nga, hindi ba? pero hindi ito ang grupo ni boy. gago siya pero bihira siyang makigulo sa mga ganitong usapan. mas masaya siyang matulog sa kanyang pedikab, managinip habang nakasabit sa taas ang litrato ng kanyang mga kakosa. nabilanggo siya ng apat na taon nang mahuli siyang gumagamit ng droga. ngunit dahil din sa koneksyon, nakalaya. sa bilibid din nanggaling ang tato niya sa likod.

totoo, nakalilibog ang mga kuwentong kantutan blues, nakapagpapalawak ng imahinasyon pero wala rin naman itong kuwenta kung masasayang lang dahil wala rin naman siyang pera. wala akong panahon sa mga ganyan. kahit gago ako, gusto ko ring magkaroon ng pamilya. kailangang makaipon. kailangang magtipid.

uuwi ng gabi, dala ang isang supot ng tuyo. dito ngkakatalo. minsa’y wala siyang gana, minsa’y gutom na gutom. ngunit kahit ano pa ang lagay nito, tuyo pa rin ang ulam.

********

uupo siya sa sahig at isisilid ang kamay sa ilalim ng kabinet. pagkalabas ng kamay ay may kasabay na itong sapatos—isang bota. huhugot siya ng pera sa kanyang bulsa. bibilangin ito. anu ba yan, kulang pa rin. at, isisilid ang pera sa sapatos. dito niya kukunin ng perang ipambibili ng dyip.

********

minsa’y hihiga na siya, ngunit madalas ay maliligo dahil sa ganitong mga oras, puno na ang balde, minsa’y umaapaw pa.uupo siya sa basag-basag na tiles at ididikit ang likod sa pader. riya.

magtatanggal ng kamiseta at maong. dudura sa kamay at tiyaka hahaplusin ang sarili. magtitikol, maliligo, bago hihiga sa kanyang kamang gawa sa karton at makapal na styro.

********

madalas ay tuwing sabado ang laro sa baranggay. kahit anong araw naman ay ayos lang. wala naman akong rubber shoes o ano. kahit manipis tong tsinelas ko ay kaya ko silang iwanan. bihira silang matalo kaya’t sa tuwing mananalo ay lalapit si riya upang batiin siya.

may gagawin ka ba ngayon gabi? madalas niyang tanong, ngunit dahil pagod at nagtitipid, lagi itong nagsasabi na may gagawin o pupuntahan pa. at sa kanyang pag-uwi, hihilata ito sa kama habang iniisip ang riya ng kanyang buhay. siya na lang kasi ang natitirang buhay niya, wala na siyang magulang at wala naman siyang kapatid. walang halos kaibigan at wala rin namang maasahan sa mga kapitbahay na drogista. bubuhayin niya ang kanyang imahinasyon.

********

biglang pumasok si riya sa bahay. at dahil maliit lang ang bahay, kitang kita siya ni riya habang hawak ang kanyang ari. bakas sa mata ni riya ang pagkagulat ngunit agad itong nawala.

at doon, binuhay ni boy ang kanyang imahinasyon.

pumasok si roel. “tang-ina!”

10.23.2008

ang paghihiganti ni dylan

*ang kwentong ito ay nagtataglay ng mga materyal na hindi angkop sa mga bata at isip-bata. kung sa inyong palagay ay mabibigla o maiinsulto kayo ng kwentong ito sa kahit anong paraan. paki-usap, huwag babasahin.


“tangina mo....” bulong niya kasabay ng saksak niya sa tagiliran ng mamang nakahiga na sa semento. nakaupo siya rito habang nakatitig sa mga sugat na halos hindi na mabilang ang saksak. labimpitong saksak sa iba’t ibang parte ng katawan ang natanggap ng lasing na drayber ng traysikel sa tabatoda.

********

sa kasalukuyan, wala pa ring makapagsabi kung ano ang motibo ng.... ang mga huling salitang narinig ni sane sa news report na pinapanood. huli na nang malaman niyang naroon na ang killer. nakaupo siya sa sopa habang nakatali ang bibig ng medyas na basang-basa ng ihi. ang mga kamay ay nasa kanyang likod na nakatali ng mahigpit. ang kanyang mga paa nama’y mahigpit na tinalian ng manipis na alambre.

at dahil mabigat ang katawan nito dahil sa katabaan, hindi siya makakilos. nais man niyang sumigaw, hindi niya ito magawa. halos maubos ang kanyang pinagmamalaking lakas. walang halaga ang makapagliligtas sa kanya, kahit pa ang pinakamamahal niyang itim na sedan na napulos niya sa kanyang mga magulang.

hinila siya papunta sa kusina. madilim ang paligid, ang naaaninag lamang niya ay ang umiindayog na makintab na repleksyon ng kutsilyo. nakaturo ito ng pailalim, tila naghihintay na lamang ng tamang oras. sino ka ba! ano ba ang nagawa ko sa’yo? sino ka ba?! ngunit hindi niya masabi. basang-basa na ang kanyang mukha ng ihi dahil sa kalikutan. halos napiga na niya ng tuluyan ang medyas na nasa kanyang bibig pa rin. nagsusugat na ang kanyang mga paa dahil sa alambreng nakapaikot dito. pero, matapang siya. mayaman siya at naniniwala siyang matatapos din ito. at sa oras na makawa siya sa pagkakatali, paluluhurin niya ito sa kanyang harapan at paglalaruan. higit pa sa ginagawa niya sa kanya ngayon.

matalim ang tingin niya sa killer, kahit pa hindi niya nakikita ang mga mata nito. anino lang ang nakikita niya, ngunit alam niyang nakatitig din ito sa kanya. nakatayo ito sa kanyang harapan, mga dalawang metro ang layo sa isa’t isa. tahimik, tulog na ang mga tao, pati ang mga guwardiya.

humila ng upuan ang killer papunta sa kinalalagyan ni sane. Umupo ito, at mula sa kanyang bulsa, humugot ito ng labaha. nanlaki ang mga mata ni sane, ngunit tila hindi ito napansin ng killer. ilang ulit nitong pinahit sa kanyang sinturon bago lumapit kay sane. sa pagkakataong ito, nagtagpo ang kanilang mga mata.

nanlamig si sane. kung kanina’y matapang siya, kung hindi nawala ay nabasawan ito. natigilan siya, ngunit patuloy sa paglapit ang mukha ng killer. hinila nito ang paa ni sane at ipinatong sa kanyang hita. bahagyang bumaba ang hita ng killer dahil sa bigat, ngunit ipinatong pa rin nito ng kanang paa. tinanggal nito ang sapatos at medyas at binasa ng tubig ang paa nito.

tangina. ano ba’ng problema mo?! wala akong ginagawa! ngunit walang makarinig sa kanya. kilala niya ang killer. naduduwal siya. nahihilo. nanginginig at sumasakit ang batok. naninigas.

dahan-dahan niyang inilapat ang labaha sa paa ng binti ni sane. naramdaman ni sane ang lamig mula sa blade ng labaha, dumaloy ito papunta sa kanyang mga pisngi. mabilis na pinadusdos ang labaha sa binti. natanggal ang balbon ni sane. walang naramdaman si sane, tiyaka lang niya napansin ang sakit nang pigaan ito ng kalamansi ng killer. humagulgol siya, nagpumiglas ng kanyang bilog na katawan ngunit hindi siya nakawala.

walang reaksyon ang killer. sumandal lamang ito at ipinatong ang hawak na labaha sa kanyang tiyan.

habang nakapulupot sa sakit si sane, sinubukan niyang mag-isip. sinubukan niyang maging kalmado para makapag-isip ng maaaring gawin. nais niyang makatakas. alam niyang hindi siya bubuhayin ng killer. pero bakit ako? bakit pati yung mga iba? bakit....hindi. wala nang oras para mag-isip pa ng kung anu-ano. kailangang makatakas. kailangang mabuhay. kailangan niyang makalabas ng bahay at makasakay sa kanyang itim na kotse.

umurong ang upuan. nang marinig ito ni sane, agad siyang lumingon. ngunit sa kanyang paglingon, sumalubong sa kanya ang suwelas ng killer. tinamaan siya sa mukha at nahilo. may dugo atang tumutulo sa kanyang ulo. wala siyang nararamdaman, ngunit nakahawak siya sa kanyang ulo dahil sa pagkahilo.

pumasok ng c.r. ang killer. nang makita ito ni sane, pinilit niyang tumayo. itinukod niya ang mga siko sa marmol na parte ng kusina, sumandal. humapdi ang mga sugat sa kanyang binti. puno na ng dugo ang sahig, at dumagdag ito sa pasanin ni sane. naging madulas ang sahig, at kailangan na niyang magmadali. tila batang nasa pool, isa-isa ngunit mabilis siya kumapit sa mga mahahawakan. ginamit niya ang mga siko at tuhod. nang umabot siya sa pinto palabas ng garahe, dumulas ang kanyang siko. bumagsak siya at sumalpak ang kanyang mukha sa busol ng pinto. nagkataon namang tuhod ang naunang tumama sa sahig.

nakarinig ng ilang kalabog ang killer sa loob ng c.r. ngunit hindi pa siya tapos sa kanyang ginagawa, nagmadali siya. nakabukas ang ilang mga bote sa loob ng c.r.

naramdaman ni sane ang basag na tuhod. tila biskwit na pinutol sa loob ng kanyang katawan ang narinig niya nang bumagsak siya. nang pilitin niyang tumayo, hindi na niya maramdaman ang kanyang kaliwang binti. pati ang kanyang kaliwang braso ay nanghihina na rin.

isa-isa nang nalalaglag ng killer ang mga boteng pinaghahalu-halo. bakas sa kanyang mga guwantes ang panginginig, ang labis na panananabik.

gamit ang kanang kamay at ang sugatang kanang paa, hinila nito ang katawan paputa sa kanyang sasakyan. nasa garahe na siya, malapit na malapit na sa kanyang sasakyan nang lumabas ng c.r. ang killer. nang makita ito ni sane, agad siyang sumakas sa kanyang sasakyan at sinara ang pinto.

pagkalabas ng killer, hawak na niya ang isang basong puno ng tubig. ngunit hindi ito tubig.

nakasaksak ang susi ng sasakyan, ngunit nais man niyang buksan ang sasakyan, wala siyang magawa. puno ng medyas ang bibig, nasa likod ang mga kamay, basag ang kaliwang tuhod, at nakatali ng alambre ang mga paa. nais man niya, hindi man lamang niya magawang i-lock ang pinto ng sasakyan.

ngumiti ang killer. binuksan niya ang pinto ng sasakyan, at dahan-dahang yumuko at pinasok ang ulo sa loob ng sasakyan. ibinuhos nito ang ang nasa baso, habang nakatitig sa mata ni sane. bakas sa mga mata ni sane ang sakit. ang mga pawis buo-buo, at naihi siya sa kanyang pantalon.

nang maubos ang laman ng baso, “antayin mo ko rito, babalik ako....” bulong niya sa tainga ni sane. basang-basa ang ibabang bahagi ng katawan niya. ngunit hindi lang tubig ang mayroon doon, ang pinaghalu-halong mga panlinis ng c.r., mga acidong ginagamit sa mga tiles, mga gamot at kung anu-ano pa na basta na lang inilagay sa isang lalagyan.

tangina. tangina mo.

ilang sandali pa ay bumalik ang killer. dala muli ang kanyang labaha at dalawang bote ng alkohol, pangiti na umupo ito sa tabi ni sane. “alam mo, masuwerte ka. ikaw na nga ang sumira ng buhay ko, sa’yo ko pa inaalay ang buhay ko.” habang nilalaro ang labaha. “nagtatanim ako ng galit sane. ‘wag kang mag-alala, matagal pa tayong magsasama.” tuloy ng killer habang tumatawa.

********

puno ng dugo ang sumalubong sa amin nang maabutan namin ang bahay ni sane tino, isang mayamang tagapagmana ni... dugo lalo na ang parteng kusina nito... garahe, pati na rin ang paboritong itim na sentra ni sane... ang pinagtataka ng mga operatiba ay kung paano nailabas ng killer ang katawan ng biktima kung....

tila nag-iiwan ng palatandaan ang killer kung sino ang isusunod niya... ford focus....

********

“parang awa mo na! ayaw ko pang mamatay!” nakahubad, nakatali na parang babuyan, basag ang ulo, punit ang kanang pisngi, may tama ng baril sa tagiliran, putok ang kaliwang tuhod, at sugatan, at nangangamoy ang katawan ng alkohol. “ano ba ang atraso ko sa’yo?!”

inilapat ng killer ang mukha sa mukha ni sane. bumaba. gamit ang labaha, dahan-dahan nitong pinutol ang ari na natakpan na ng malaking tiyan. nang humiwalay ang huling balat na nagdidikit, inilagay ito sa garapon at ipinatong sa upuang nasa harap ni sane.

binuhusang muli siya ng alkohol.

“ano, natatandaan mo na ba?”

10.19.2008

tiara o hat? ‘di ako makapili

10

tiara or hat? gloves or not? fan, no. oo, pabago-bago nga ang isip niya sa mga bagay tulad ng mga accessories(pero siyempre hindi sa groom), ngunit hindi ito ang oras para mawala sa sarili. kinakabahan siya, kahit ilang linggo pa bago ang kanyang kasal, sa tuwing pag-uusapan ang mga detalye—mga dapat piliin, asikasuhin, tandaan, at maraming marami pang iba. dub dub... dub dub....

9

kailangan pa ba ng secondary veil? “we are not a catholic couple, do we have to have a secondary veil?” sagot ng asawa sa coordinator ng kanilang kasal na masyado yatang naulanan ng pagkametikuloso na pati ang “angpao” (red envelope) na hindi raw nawawala sa chinese engagement ay inaalala pa niya. kung sabagay, mabuti na rin iyon para may katulong sa paghahanda ang bride. ayaw rin naman ni drew na matatuan ng eyebugs ang mga mata ng kanyang pinakamamahal na migara kaya’t kahit ayaw ni migara ay pinilit niyang kumuha ng coordinator.

1

bago pa binili ni drew ang singsing at bago pa napagdesisyunan ni drew na yayaing magpakasal ang nobya, nakapagpundar na siya ng isang segunda-manong kotse at maliit na bahay sa quezon city. nakapag-ipon na siya ng kaunti at masasabing permanent na siya sa advertising agency na kung saan siya ay kasalukuyang nagtratrabaho. kumukuha ng kaunti pang kaalaman sa mga seminars at workshops at nagbabalak na magtayo ng sariling negosyo. gayon din ang kanyang nobya na si migara na graduate na ng master niya sa preschool education. nag-aaral naman ng fashion designing sa isang institute sa makati. masasabing naroon na sila sa tuktok ng kanilang career. at bago bumaba ang guhit sa graph ng buhay, nagdesisyon na si drew (tulad ng napag-usapan walong taon na ang nakalipas).

2

there was no turning back. he has prepared everything perfectly. tick. tick. tick. oras na lang ang hinihintay. this is it. ito na. heto na. the bell rang. wala siyang dalang susi, wala siyang dalang sasakyan. hindi niya dala ang kanilang kotse? peach umbrella lang at ang kanyang black twister (ala crocs ito)

mabilis niyang sinalubong ang kasintahan nang maaninag nito ang kanyang mga noo, mata at ang tikwas ng kanyang buhok. suot ang high waist pants and “matalinong” blouse at salaming mataas ang grado, at si drew na Suot ang kanyang paboritong puting polo (plantsado at hindi gusot) at pantalong itim, nagmukha silang mga estudyanteng bagong magkasintahan. tulad ng dati, kinuha niya ang kamay ni migara. at tulad din ng dati, sumagot ng hawak ang dalaga. kinuha naman ni drew ang shoulder bag ng nasa kaliwang balikat ni migara sabay bulong, “hindi ko dala si buknoy, commute na lang tayo.”

tila urbandub ang tumutugtog sa dibdib ni drew at nirvana naman ang kumakanta. halos hindi na niya marinig ang harurot ng mga dyip. hindi na rin niya maamoy ang maiitim na cumulus clouds na nililikha ng mga dyip.

3

pumara ng dyip si migara dahil walang kibo si drew. “para...”

nang makasakay ng dyip, “okay ka lang?”, tanong ni migara. “oo. bakit?” “wala, parang... wala.” sagot niya sa tulalang lalaking singkit at higit na maputi sa kanya.

4

“alam mo, ‘pag ako naging killer, alam mo kung ano ang uunahin ko? mga trak drayber. tapos, yung mga dyip drayber.” naalala ni drew sa gitna ng tambol ng kanyang banda sa dibdib. nawawala na sa sarili si drew, ngunit hindi maaari. hindi ito ang oras para mawala sa sarili. It’s now or never!

5

“alam mo kung baki t ayaw ko ng sawsawan? (referring to the chicken nuggets of mcdonald’s in the carpark of the only royal, pontifical, and catholic univeristy of the philippine, the univeristy of sto. Tomas) kasi, ‘pag nagsasawsaw ka, nawawala yung lasa ng nuggets. sana kumain ka na lang ng barbeque kung ganoon. naalala nanaman uli ni drew nang sa gitna ng mga tambol ay may sumigaw, tila growl, sa gitna ng kanyang dibdib at ari. Hindi pa pala siya kumakain simula nang magising ng ala sais ng umaga. Alas kwatro na ngayon, at nasa dyip pa lang sila.

6

“alam mo,kaya gusto ko na makuha si buknoy e. ang hirap mag-commute. ayaw ko na magcommute. ang usok, ang init pa.” reklamo ni drew sa tuwing uuwi sila.

binuksan niya ang payong niyang halos doble ang laki sa normal na payong. lagi niya itong pinagmamalaki, madalas nga siyang lokohin ng kanyang mga kaklase na pang-couples talaga ang payong niya. “ang yabang.” pabirong sinasabi ni migara sa tuwing ginagamit ni drew ang kanyang peach na payong. Hahalakhak lang si drew. teka! focus drew! focus. focus. focus.

11

“ano ba yung bachelor’s party? para saan ba yun? ang dami ko pang ‘di alam. gusto ko na magpakasal (kaso paano naman ‘to). hindi naman kailangan yun, ‘di ba? ‘wag na lang.” Oh.

7

“may gagawin ka ba mamaya?” tanong naman ni drew habang umaasang “wala” ang isasagot ni migara. “gagawa ng test paper. perio na next week.” oh my!oh my! hindi ito puwede! hindi. next grading na nga lang. hindi. hindi puwede. “tiyaka hindi pa ko nagche-check ng test papers nila. kailangan ko maibalik yun by monday.” oo nga pala, friday ngayon! ahem.

“hindi mo ba puwedeng gawin yan sa bukas?” singit agad ni drew. sa pagkakataong ito, halatang kadiring naglalambing ang singkit. sumilip sa pahabang rear view mirror ang drayber ng dyip, ngunit sa pagkakataon ding ito. hindi niya ito pinansin. madalas ay makikipagtitigan siya rito, pero seryosong paglalambing ito. “akin na muna tong araw na ‘to. friday naman.” tuloy ng singkit.

8

nakaharap siya at nakatitig sa mata ni migara, sa likod ay ang mga kumpol na nagbebenta ng mga bulaklak. inilabas niya ang dalawang piraso ng singsing sa kanang bulsa ng kanyang itim na pantalon. “will you marry me?” this time, seryoso na siya. tumigil ang concert ng urbandub o kahit ano pang dubdub yan. tumigil ang slipknot at ang ibang mga kantatero sa mga kanto. pati ang mga nagbebenta ng mga bulaklak ay natigil, ata. maging ang takbo ng usiserong drayber ay bumagal, pati ang black cumulus clouds.

“oo naman.”

12

“ano gusto mo sa kasal natin?” madalas na tanong ni migara. “wala. simple lang. gusto ko close friends tiyaka family lang, (para tipid) tapos maraming photographer tiyaka videographer.” sagot niya walong taon na ang nakalipas.

13

“kailangan pa ba ng secondary veil?” tanong ng coordinator. “basta. gawin mong simple, gawin mong si migara ang gigitna sa altar, okay?”

14

ring! ring! “hello?”

“hun, tiara o hat? ‘di ako makapili. nalilito ako (sa coordinator)”

“ano bang gusto mo?”

“hmm, ‘di ko alam.” sagot ng hindi makapiling bride.

“hat. go for the hat. tapos, halter? no gloves a. gusto kita mahawakan.”

“sige. Sige.” sa pagkakataong ito, sa mas mataas na tinig.

“pero ikaw bahala. kahit pa tube okay lang. wag lang yung nakakatakot na klase ng tube. baka malaglag.” sabay tawa.

sabat tawa ng dalawa.

“sige, 1. 2.”

“3”

9.12.2008

“hindi puwede. anak ng puta.”

*ang kwentong ito ay nagtataglay ng mga materyal na hindi angkop sa mga bata at isip-bata. kung sa inyong palagay ay mabibigla o maiinsulto kayo ng kwentong ito sa kahit anong paraan. paki-usap, huwag babasahin.



milagrong dilat pa rin ang kanyang mga mata pagkatapos malaglag sa ika-anim na palapag ng gusaling pinagtratrabahuhan. ang huling naaalala lamang ay ang malamig at malakas na hangin na halos hawak siya sa dalawang kamay, hinahampas-hampas ang katawan, at sinasampal-sampal sa magkabilang pisngi.

“anak ng puta. ano ba ang ginawa ko.” na lang ang nasabi ni riko sa kanyang sarili habang pilit pinakikiramdaman ang mga daliri at magkabilang kamay. nangingilo ang tagiliran at namamanhid ang buong katawan. hindi pa ko nakaramdam ng ganitong klaseng sarap. hindi, hindi siya masarap pero hindi ko rin mapigilan na ikumpara ito sa pakiramdam na “sarap”.

masarap siguro dahil sa pagkakataong ito, higit pa ito sa namamanhid na kamay o nangangalay na paa. tulad sa tuwing makatutulog sa sariling braso, pagkagising ay halos ‘di na magalaw. higit pa sa pakiramdam na iyon. mas masakit. mas masarap.

pinilit niyang tumayo ngunit bumigay ng tuluyan ang kanyang mga tuhod. may lumagutok, at naramdaman ito ni riko. huli na nang mamalayan niyang pabagsak na siyang muli na para bang trosong pagkatapos putulin at itatayo ngunit bibitawan din.

bumagsak siya ng malakas sa sahid. hindi na niya maigalaw ang kanyang mga kamay at braso, kaya’t nang mawalan siya ng balanse, dumiretso ang kanyang ulo sa simento. hindi ito naging masarap.

madilim ang paligid at wala ng tao. bago siya malaglag sa ika-anim na palapag ay natatandaan pa niyang alas-onse noon bago siya umakyat ng bubong upang magpahangin. “hindi pa ko hilo. may malay pa ko.” mahinang bulong ni riko sa kanyang sariling kamalayan habang mabagal na gumagapang pabalik ng gusali, umaasang may makakitang tao.

pinipigilan niyang sumigaw at humingi ng tulong. wala pa siyang maisasagot na matino ‘pag siyang mailigtas, ngunit kung saka-sakali, higit niyang pipiliin ang may-tumulak-sa-akin na istorya. maraming gumugulo sa isip ni riko, ngunit ito ang isa sa pinakamahalaga sa kanya—ang hindi masira ang kanyang reputasyon.

hindi na niya maidilat ang kanyang kanang mata. tumutulo ang dugo na tila katas na mga luhang nanggaling sa pinigang mga mata. masakit ang mga sugat, ngunit higit na masakit ang mga kumikirot na tila basag na plorerang puno ng tubig. “bibigay na ata ko.” tatapusin na sana ni riko nang duktungan niya “hindi puwede. anak ng puta.”

8.03.2008

skittles

maladas, sa buhay, kung ano ang gusto mo, iyon ang hindi natutupad.

mahilig akong maglakad, maglakbay sa kung saan-saan kahit walang tiyak na pupuntahan. hahayaan na lang na paa ang magdikta, mag-isip. ang nakaiinis lang ay sa tuwing hahayaang paa ang magdikta, hindi nito namamalayan ang hangganan nito. mapupudpod ang mga tsinelas, kakalyuhin ang mga sakong, mangangalay ang mga lited, tatagaktak ang pawis, magmamantika ang mukha at titigyawatin.

samakatuwid, napapahamak ako sa tuwing hindi utak ko ang nag-iisip at nagpapasya. ang masama lang ay sa tuwing ako ay nag-iisip, madalas ay hindi ito mapigilan. papasok ang isang ideya, papasok ang isa pa, may isang barkada ng ideya na muling papasok, at bihira lang sila lumabas. ano ang kanilang ginagawa, nagka-karaoke—pilit sinisira ang mga gabi kong dapat ay pahinga ko. anim hanggang walong oras lang ako matulog, ngunit sa tuwing aatake ang mga ganitong pagkakataon, nauubos ang isa o dalawang oras ng aking walong oras na pagtulog.

ilan ang laman ng skittles? hindi ko alam, at sana ay hindi rin alam ng mga manggagawa na naglalagay ng mga kendi sa pakete. at, bakit nga ba skittles? mahilig ako sa skittles, ngunit bihira akong bumili. bakit? bakit nga ba? ang mahal kaya.

binilhan ako ni inay ng isang balot ng skittles kanina. pinili ko ang may balot na kulay ube hindi dahil kulay ube siya. sa katunayan, ayaw ko ng kulay na iyon. natuwa kasi ako sa pagiging wild berries niya, kahit sa totoong buhay ay hindi pa ako nakakikita ng mga tunay na wild berries.

lima ang kulay na mayroon sa isang pakete, at sa aking nakuha, may raspberry, strawberry, wild cherry, berry punch, at melon berry. nagustuhan ko ang mga lasa nito lalo na’t sa tuwing pagsasabay-sabayin ko ang iba’t ibang kulay, ngunit hindi ako natuwa sa kakatuwang lasa ng raspberry. matamis!

masarap sana ang matamis, ngunit hindi ko ito nagustuhan sa skittles session ko.

bago ko ito buksan, nagpasya akong maliit na butas lang ang aking gagawin sapagkat nais kong patagalin ang buhay ng aking kulay ubeng skittles. kanina, nang gumising ako, nilakihan ko ang butas ng skittles na aking itinira. nakita kong higit na marami ang mga kulay asul na skittles, raspberry, kaysa sa iba.

lalong sumama ang gising ko, bumigat ang aking dibdib at nawala ang aking gana sa pagpasok ng aking mga daliri sa butas na aking nilakihan. nakakadimaya. tulad nga naman ng buhay, kung ano ang ayaw mo, kung ano ang hindi mo nais mangyari, iyon ang darating.

ayaw mo ng problema, darating sila. gusto mong tumakad, dadami sila at hahabulin ka nila. tiyaka mo na lang mapapansin, nag-iisa ka na lang.

pilit mong iisipin, ano ang dapat gawin. puwede bang mapagod? magpahinga?

7.17.2008

siya, oo siya

sinisipon siya at halos sa bibig na humihinga, masakit ang ulo ngunit pinipilit pa ring tumawa, hindi siya naulanan pero ganito ang eksena. inaantok na ang mga mata, ngunit halatang pinipilit pa ring idilat ang mga mata. mayroon daw siyang sariling sikreto para hindi tumulo ang sipon.

pinahawak niya sa aking ang kanyang kuwaderno, tumayo siya at kumuha ng isang rolyong tissue paper. kumuha ng maliit na piraso. akala ko’y magsisinga, ngunit inikot niya ito na tila ginagawa ng mga nagbabalot ng mga kendi noong unang panahon. inikot niya ito at hinati sa dalawa, ipinasok sa dalawang butas ng ilong. at, ngumiti.

wala akong nasabi, napangiti na lang ako at napapikit. ito ang buhay.

humiga siyang muli sa kama at tumabi sa akin. humiga sa aking dibdib tulad ng kinagawian. nakangangawit ‘pag tumatagal ngunit higit na masarap ang pakiramdam nito kung ikukumpara sa pagkayap ko sa aking paboritong haba-unan (BOLSTER (bowls' ter) n.- mahaba at makitid na unan o cushion). hindi na nawala ang ngiti sa aking mukha.

ito ang buhay. ipinatong ko ang aking kamay sa kanyang tiyan. napabuga ako ng hangin na nagpagaan sa aking dibdib. hindi naglaon, nakatulog na siya.

habang sinusundan ko ang kanyang mga kilay gamit ang aking mga daliri, kasabay nito ang unti-unting pagbigat ng kanyang ulo at pagbukas ng kanyang mga labi, kaunting manhid na nag-uumpisang kumalat sa buong braso ko, nalala ko ang kanyang tinanong pagkatapos niya ilagay sa kanyang mga ilong ang nakarolyong tissue paper.

“maganda pa rin ba ko kahit ganito?” doon ako natawa. hindi lang ako napangiti, natawa ako dahil alam niya ang aking sagot. alam niyang maganda siya, at alam niyang nakikita ko ito. oo, kahit gumagalaw-galaw pa ang dalawang tissue na nakasabit sa kanyang ilong at natatakpan nito ang kanyang mga ngiti.

“oo naman.” sabay ngiti, walang bola. “sinungaling!” sabay tawa na may kasabay na mahinang palo na tumama sa gitna ng aking panga at dibdib. Dito natapos ang maikling kuwentuhan tungkol sa tissue niya.

sikreto ito. sikreto rin na maganda siya.

maganda siya lalo na tuwing humihilik, bagong gising, at inaantok. maganda siya kahit hindi ko siya nakikita, at boses lamang ang naaalala. oo, naaalala, kahit hindi naririnig. maganda siya dahil kilala ko siya, hindi man buo, halos buo naman. kilala ko siya sa pinakamalapit na paraang alam ko, sa pinakamalawak na paraang nakikita at nararamdaman ko. maganda siya dahil mahal ko siya, at siya ay siya.

may kailangan pa ba kong sabihin?

7.04.2008

buknoy

gusto ko ng kotse. kung sabagay, sino nga ba aayaw kung may pagkakataong magkaroon ng sariling kotse? ang hirap kaya mamasahe!

ako nga pala si ram, at hindi ako single. aminado ako, at pinagmamalaki ko ‘to. ian ang pangalan ng aking kasintahan, at madalas ay siya ang pinagbabalingan ko ng lahat ng kuwento ko. ang malas siguro niya, hindi ba?

ito nga pala ay isang maliit lamang na parti ng buhay namin bilang isa.

marami akong pangarap, gustong marating, gustong gawin, gustong mapuntahan, gustong makain, gusto-gusto-gusto.... samakatuwid, isa akong hibang. mahilig akong mangarap, at tulad ng isang hibang, iniisa-isa ko silang lahat. masuwerte lang ako at mayroon akong ian para sumuporta at palakihin ang aking ulo sa kakasabing kaya ko. siya ang nagbibigay ng lakas sa aking sa tuwing tatamaan ako ng pagkabugnot o katamaran. siya ang nagsasabing kaya ko pa sa tuwing gusto ko ng sumuko. kaya naman sa tuwing may pagkakataon, at sa lahat ng maaaring pagkakataon, hindi ako umaalis sa tabi niya.

fan club ko siya, at ako rin sa kanya. katunayan, hindi ko man sinasabi o nakukuwento sa kanya, madalas ko siyang ikuwento sa aking mga kamag-aral. minsan, siya pa nga ang halimbawa ko sa mga recitation ko sa tuwing hihingi ng halimbawa ang propesora ko. sa tuwing may nakakakilig na nangyari, isinisigaw ko ito sa buong klase, o kung hindi man, iisa-isahin ko silang tatabihanpara kuwentuhan. hindi ako nagsasawa, kahit pa halata sa mukha nila ang pagkabanas. kulang na lang ay isigaw nila sa aking tenga at isampal sa akin na, “peste kang intsik ka, ang daldal mo. lumayo ka nga sa’kin! laway mo!” oo, literal, pero dahil matigas ang aking mukha at pinagmamalaki ko si ian, bonggang-bongga pa rin ang aking mga kuwento.

hala! nawala ako sa titulo ng aking sinusulat. si buknoy. kotse pala! makabalik nga, sino ba ang ayaw magkaroon ng sariling kotse at makapasok at makauwi ng bahay na ligtas at hindi pawisan. pawisin kasi ako kaya’t ayaw na ayaw ko ang nakikipagsabayan sa init ng araw. ayaw na ayaw ko rin ang putik sa tuwing aambon pagkatapos ng matinding pagsikat ng araw. masakit sa balat, at masakit sa ulo.

naalala ko tuloy sa tuwing aabutan kami ni ian ng ambot o ulan kahit may araw pa. maglalabas siya ng payong at ipipilit na magkasya sa ilalim ng payong na may iba’t ibang kulay. sabay kaming lalakad, kaliwa-kanan-kaliwa-kanan, at magkahawak-kamay (hindi puwedeng makalimutan). tiyaka niya sasabihin, “may kinakasal na tikbalang”, sabay tatawa. ang pinakahuli kong naaalala, ang sabi niya ay, “may kinakasal na kapre.” tumawa rin siya noon ngunit higit akong natawa. humihigpit tuloy ang hawak ko sa kanyang kamay.

sa tuwing kami ay naglalakad, pakiramdam ko ay ang guwapo ko. madalas ko rin sabihin sa kanya ‘to pero hindi ko pa yata nasabi kung bakit. paano naman, sa tuwing maglalakad kami ay nagtitinginan ang mga tao. sinusundan kami ng tingin, ulo hanggang paa. at hindi, hindi ako masaya. buwisit na buwisit ako sa tuwing may tumititig sa amin kaya’t madalas ay ginagantihan ko ng titig ko bubulungan ko ng pa-gagong mga words of wisdom. nakababastos naman kasi. isa rin pala ito sa dahilan kung bakit gusto ko magkaroon ng sariling sasakyan.

mahirap gumising ng umaga para lang pumila sa mahabang linya ng mga pasahero, magbayad, at isiksik ang puwet sa mga taong may malalaking bayag (ito pala ang tawag ko sa mga lalaking kung umupo sa mga dyip at bus ay hindi nagsasara ng mga hita, kung umasta ay kala mo kalaki ng itlog). mahirap magkasakit sa tuwing aabutan ng ulan, at baha. mahirap magdala ng maraming gamit dahil hindi maiwan sa kung saan at mahirap makauwi ng gabi kung ang aasahan lang ay dyip at bus.

oo, mahal ang gaas, pero mas mahal ang buhay at kaligtasan.

tulad nga ng nasabi ko kanina, marami akong pangarap at isa na rito ang magkaroon ng sasakyan, kumain sa sariling sasakyan kasama si ian, at mag-joyride kasama ang aming anak na si drew (letratista pala ako, ang kamera ko ay pinangalanan naming drew na ang ibigsabihin ay “eye” o “sight”. siya ang panganay namin ni ian).

at dahil letratista nga ko, hindi araw-araw ang proyekto kaya’t sa tuwing may pagkakataon, si ian ang ang modelo. kinontrata ko na siya, lifetime model ko siya at lifetime potograper niya ko. problema lang namin kung sino ang kukuha ng letrato sa aming kasal, ngunit tiyaka na namin proproblemahin iyon. ang mahalaga ay ang ngayon, ngayon muna. pinaghahandaan pa lang ang bukas.

model, fashion designer, interior, teacher, at marami pang iba. marami ring pangarap si ian, at alam ko ‘to. hindi ako si pichay, ngunit nais kong tulungan siyang tuparin ang kanyang mga pangarap. iisa-isahin namin, ngunit nang tanungin ko siya kung ano ang nais niya, ang sagot niya ay, “unahin muna natin si buknoy.”

inuulit ko, ito ay isang maliit na bahagi lamang ng buhay namin ni ian. oo nga pala, bago ko itikom ang aking bibig, may naalala lang ako na nais kong ikuwento. naalala ko noong tanungin ko siya muli kung ano ang nais niyang maging, hindi ko makalilimutan ang kanyang sagot. “maging mama” at tiyaka niya sinundan, “siyempre maging asawa mo.”

hindi ako nagpahalata, ngunit kinilig ako.

bakit pala ian? diane ang pangalan niya.

bakit buknoy? ako ang nagpangalan. beetle kasi siya.

6.20.2008

hindi titi ni baron ang tinapon mo, buhay

*ang kwentong ito ay nagtataglay ng mga materyal na hindi angkop sa mga bata at isip-bata. kung sa inyong palagay ay mabibigla o maiinsulto kayo ng kwentong ito sa kahit anong paraan. paki-usap, huwag babasahin.


kalalabas lang sa silid at pauwi na ko nang dumaan ang grupo ni miguel sa aking harapan. napahinto ako habang nakatitig sa kanilang mabagal na paglalakad.

ang grupo ni miguel ang kinatatakutan ng lahat, lahat umiiwas, at walang nangangahas na makipagtalo sa kanila. sikat din sila sa mga babae palibhasa ay mga matatangkad na basketbolista. mga may hitsura rin sila at puno ng guhit ang katawan kaya habulin ng mga malalanding babae.

ako nga pala si myra, isang freshman na hindi makaintindi ng lengguwahe ng mga gossip girls. weird at nerd daw ako nang minsan kong marinig na pinagtsi-tsismisan ako, ganoon din ang mga nakasulat sa isang cubicle sa third floor c.r. ng aming building. kailangan ko pa tuloy bumaba ng second floor sa tuwing ako ay pupunta ng banyo. ako lang kasi ang nagngangalang myranosa vistro sa buong campus, at maaring sa buong pilipinas pa. at sa tuwing papasok ako ng banyo ng third floor, laging naroon ang mga gossip girls na nakaharap sa salamin, kaliwa’t kanan ang pagngiti sa sariling anino sa salamin.

ang nakaiinis lang dahil ako ay binansagang wirdo at nerd, kahit hindi naman totoo. sadyang mahilig lang talaga akong magbasa at mahilig mag-memorize, at sila ay hindi.

hindi nga pala si miguel ang tipo ko, kaya’t kung iyon ang iyong iniisip ay nagkakamali ka. hindi ako mahilig sa mga guwapong bobo, o kinain ng bones ang brains niya kaya siya matangkad. may standards ako.

anim sila miguel na magkakabarkada, at isa roon si baron, ang bukod-tanging pumapasa at pumapasok sa library sa kanila.

kung nasa bookstore ka at bilang lang ang pera na mayroon ka, tulad ko, agad mong mapapansin si baron. siya ang buy-one-take-one na lalaki, guwapo na nag-aaral pa. hindi siya highest sa class o pumapasok sa mga science bee at math contests, ngunit dean’s lister naman siya kaya’t puwede na rin.

********

pauwi na ko nang nakasalubong ko siya sa corridor, si baron. napatitig ako sa kanya, at sa awa ng panahon, napatingin din siya sa akin. ngumiti siya, natapilok ako.

hindi ko napansing may tao palang nakaupo sa corridor. nalaglag ang aking salamin.

********

pilit kong pinipigilan ang aking mga luha sa pagbagsak habang nag-aabang ng taxi. nang may nagpakita, agad kong pinara. sumakay ako, at doon ko ibinuhos ang aking galit, o inis, o hinagpis.

umiyak ako ng napakalakas.

“sa taft po.” habang tuloy ang luha sa pagbagsak.

********

hindi ako fertile. hindi ako fertile. si baron ‘to.

********

matapang ako sabi ng aking ina, at alam ito ng aking ama. sa katunayan, ako ang nagpalayas sa aking ama nang nalaman kong may kalaguyo siya. ayaw ko sa mga manloloko, lalo na kung ang niloloko ay babae. kaya’t hindi ko sila pinapansin, hindi ko rin sila binibigyan ng oras at importansiya. kung tutuusin, ano ba naman sila. all they have is just that small meat hanging between those legs.

pero, iba si baron. si baron ‘to.

********

pinalitan niya ng contacts ang eyeglasses ko, hinayaan ko siyang mamili ng mga susuotin ko, pinakopya ko siya ng notes at ginawan ng projects, naging proud siya sa aking kahit ginagago siya ng kanyang mga barkada. hindi naglaon, nasama na rin ako sa barkada nila kasama ang mga gossip girls. oo, ang mga gossip girls ang mga girlfriend nila, at kailangan ko silang pakisamahan.

********

tiyaka ko nalaman, sila pala ang nakikisama sa akin. lahat sila.

hindi ko matanggap, naloko ako. niloko nila ko.

hindi ko matanggap, at ngayon, ito ang magpapaalala sa akin lagi. ito! baron...

********

sa sobrang galit ay dinugo si myra. halos hindi siya ito namalayan sa kakaiyak, napansin na lang niya ito nang biglang kumirot ang kanyang tiyan. Basa ng dugo ang kanyangdamit, hita, hanggang paa. hindi niya alam ang gagawin, hindi niya alam ang gagawin. mahigpit siya kumapit habang idiniin ang sarili sa sandalan ng upuan, sumisigaw habang tumutulo ang mga luha.

hindi niya alam ang gagawin, pero alam niya. nursing student siya at wide reader, marami na siyang nabasang mga libro, at maging mga kuwento.

“ayaw ko na! ayaw ko na!” habang kinakapa niya ang palabas na sa kanyang ari ang ulo ng sanggol.

********

“myra, kanina andito si miguel.” sabi sa kanya ng kanyang kaklase.

“si baron, kasama niya?” gulat na tanong ni myra dahil akala niya ay nasa basketball practice si baron.

“oo, pero.... myra, may sasabihin ako sa’yo.” pabulong na sabi ng kanyang kaklase habang patingin-tingin sa paligid.

********

“myra! niloloko ka niya! ginagago ka lang nila, at ginagamit ka lang ni baron dahil gusto niya na mag-dl siya bago grumaduate para mabilhan siya ng bagong sasakyan ng parents niya!”

********

nang mahawakan at makita ang sanggol na duguan pa. lalo siyang nangiyak at binuksan ang bintana ng taxi. napalingon ang driver sa kauna-unahang pagkakataon. buong lakas na inihagis ni myra ang bata sa bangketa malapit sa taft.